F-1 અને J-1 વીઝા ધારકોને મોટી રાહત, US કોર્ટનો ટ્રમ્પ સરકારના નવા ઇમિગ્રેશન નિયમ પર સ્ટે
US Court on Duration of Status: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકાર માટે અત્યારે સમય સારો ચાલી રહ્યો નથી, કારણ કે તેમને કોર્ટમાં સતત પોતાના ઇમિગ્રેશન નિયમોને લઈને હારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. એક ફેડરલ જજે સોમવારે ફરી એક વખત ટ્રમ્પ સરકારને ઝટકો આપ્યો અને એક નિયમ લાગુ કરતાં રોકી દીધો. આ નિયમ એવા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના અમેરિકામાં રહેવાના સમયગાળાને મર્યાદિત કરતો હતો, જેઓ પોતાના રહેવાના સમયગાળામાં વધારો કરવા માટે અરજી કર્યા વિના ત્યાં રહી રહ્યા હતા.
અમેરિકામાં ‘ડ્યુરેશન ઑફ સ્ટેટસ’ એક લોકપ્રિય નિયમ રહ્યો છે, જેના માધ્યમથી F-1 વીઝા (વિદેશી સ્ટુડન્ટ્સ) અને J-1 વીઝા (એક્સચેન્જ વિઝિટર) ધારકો પોતાના એકેડેમિક પ્રોગ્રામના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન કોઈ નિશ્ચિત એક્સપાયરી ડેટ વિના સરળતાથી અમેરિકામાં રહી શકતા હતા. સરળ ભાષામાં કહીએ તો જ્યાં સુધી કોર્સનો અભ્યાસ ચાલી રહ્યો હોય ત્યાં સુધી તેઓ સરળતાથી અમેરિકામાં રહી શકતા હતા.
જજે શું કહ્યું છે?
બોસ્ટનમાં US ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ એફ. ડેનિસ સેલોરે ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS)ના નિયમનો અમલ થવાના એક દિવસ પહેલાં આ આદેશ જારી કર્યો. આ મામલો યુનિયનો અને હાયર એજ્યુકેશનની વકાલત કરતા જૂથોના એક ગઠબંધન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. જજ સેલોરે કહ્યું કે DHSએ આ પૉલિસી ખૂબ જ નબળી દલીલોના આધારે અપનાવી હતી. એજન્સીએ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વીઝા પ્રોગ્રામમાં છેતરપિંડી રોકવાની જરૂરિયાતનો હવાલો આપ્યો હતો.
જોકે, જજે કહ્યું કે DHS પૉલિસીમાં ફેરફારને લઈને ચિંતાઓ દૂર કરવા અને ઓછા બોજવાળા વિકલ્પો પર વિચાર કરવાની પોતાની કાયદાકીય જવાબદારીઓ પૂરી કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે. હાલમાં DHSએ આ મામલે કંઈ કહ્યું નથી. કોર્ટના આ નિર્ણયથી એવા સ્ટુડન્ટ્સને રાહત મળી શકે છે, જેઓ ડ્યુરેશન ઑફ સ્ટેટસના નિયમ પર રોક લાગવાના કારણે પરેશાન હતા. તેમાં રિસર્ચર્સ, સ્કૉલર્સ વગેરે પણ સામેલ છે.
સરકારના નિયમમાં શું કહેવામાં આવ્યું હતું?
- DHSએ ‘ડ્યુરેશન ઑફ સ્ટેટસ’ને લઈને જુલાઈમાં નિયમ લાવ્યો હતો.
- આ નિયમ હેઠળ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે તેમના ડ્યુરેશન ઑફ સ્ટેટસને ધ્યાનમાં રાખીને વીઝા જારી કરવાની વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવાનો હતો.
- અમેરિકામાં ડ્યુરેશન ઑફ સ્ટેટસનો નિયમ પાંચ દાયકાથી લાગુ છે.
- પ્રસ્તાવિત નિયમ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ અને એક્સચેન્જ વિઝિટર માટે વીઝાની અવધિ 4 વર્ષ સુધી મર્યાદિત કરી રહ્યો હતો.
- હાલમાં દેશમાં લગભગ 16 લાખ સ્ટુડન્ટ્સ પાસે F-1 વીઝા છે, જ્યારે 5.5 લાખ પાસે J-1 વીઝા છે.
જજ સેલોરે કહ્યું કે વર્તમાન સિસ્ટમે કરોડો વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ અને રિસર્ચર્સને અમેરિકામાં આવવાની તક આપી છે. તેમણે કહ્યું કે તેના કારણે સાયન્સ, મેડિસિન અને ટેક્નોલોજીમાં અભૂતપૂર્વ રિસર્ચ, પૂરતો આર્થિક વિકાસ અને અન્ય અનેક લાભો થયા છે, જે ઘણી વખત મોટા પાયે હોય છે. જજે એમ પણ કહ્યું કે મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી (MIT) અને હાર્વર્ડ જેવી યુનિવર્સિટીઓમાં મોટી સંખ્યામાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ છે, ખાસ કરીને ગ્રેજ્યુએટ લેવલ પર, જેઓ ડ્યુરેશન ઑફ સ્ટેટસનો લાભ લઈ રહ્યા છે.
