US Iran Conflict Trump Strategy: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જ્યારે શાંતિ વાટાઘાટોનું નાટક ચાલી રહ્યું હતું, તે જ સમયે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હુમલાનો આદેશ આપી દીધો. જો આ વાટાઘાટો ચાલુ રહેતી અને કોઈ અંજામ સુધી પહોંચતી, તો પણ આ પ્રકારનો સંઘર્ષ માત્ર સમયની વાત હતી. અમેરિકા ભલે વાત કરી રહ્યું હોય ઈરાનના પરમાણુ અને મિસાઈલ કાર્યક્રમોની, પરંતુ તેના નિશાના પર ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ હતા. અને તાજેતરમાં તો ટ્રમ્પે એટલી મર્યાદા રાખવાનું પણ છોડી દીધું હતું કે તેઓ ખામેનેઈનું મોત ઈચ્છે છે. પરંતુ, હવે જ્યારે ખામેનેઈ માર્યા ગયા છે, ત્યારે પણ કદાચ અમેરિકા માટે આ લડાઈ ખતમ નહીં થાય.
દાયકાઓનો પ્રભાવ
શાહના વિરોધી, અયાતુલ્લા રુહોલ્લા ખોમેનીના સૌથી નજીકના સાથી, પછી રાષ્ટ્રપતિ અને સુપ્રીમ લીડર સુધી-ખામેનેઈની તમામ ભૂમિકાઓની ઈરાન પર લગભગ પાંચ દાયકાઓ સુધી અસર રહી. જેમ જેમ તેઓ મજબૂત થતા ગયા, અમેરિકા સાથે તેમનો ટકરાવ પણ વધતો ગયો. ટ્રમ્પ તેમને સૌથી મોટા દુશ્મન માનતા હતા. તેમના ગયા પછી ઈરાન અને અમેરિકા સહિત બાકીની દુનિયા માટે પણ આ સવાલ અત્યંત મહત્વનો બની જાય છે કે હવે આગળ શું થશે.
અરાફીને જવાબદારી
ઈરાની મીડિયા મુજબ, અયાતુલ્લા અલીરેઝા અરાફીને અંતરિમ સુપ્રીમ લીડર પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. કાયમી વ્યવસ્થા સુધી તેમની પાસે જવાબદારી રહેશે. સર્વોચ્ચ પદ માટે ખામેનેઈના પુત્ર મોજતબાનું નામ પણ ચર્ચામાં ચાલી રહ્યું છે, પરંતુ તેઓ હજુ સુધી અયાતુલ્લાના પદ સુધી પહોંચ્યા નથી. જોકે એટલું નક્કી લાગે છે કે બદલાયેલી સ્થિતિમાં ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની ભૂમિકા હજુ વધારે વધવાની છે.
સંઘર્ષ તેજ થયો
ટ્રમ્પ ઈચ્છતા હતા કે ઈરાનની સત્તા પરથી ખામેનેઈ હટી જાય અને તે તેમણે મેળવી લીધું, પરંતુ સિસ્ટમ તો હજુ પણ જૂની જ છે. IRGC ને ખામેનેઈએ ઉભી કરી છે. નેતૃત્વના સ્તરે તેને ઝટકો જરૂર લાગ્યો છે, પરંતુ તેની તાકાત હજુ પણ કાયમ છે. આખા ખાડી વિસ્તારમાં હુમલા તેજ કરીને તેણે આનો પુરાવો આપ્યો. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં પણ ઓઈલ ટેન્કરને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા.
અમેરિકાનો ભૂતકાળ
ઈરાનની વાત કરતી વખતે ટ્રમ્પ હંમેશા ત્યાંની જનતાનો ઉલ્લેખ કરે છે. જોકે હકીકત એ છે કે ઈરાન પર હુમલાના વિરોધમાં અમેરિકામાં જ પ્રદર્શન થઈ ગયા. સત્તા સામેના ગુસ્સા છતાં ઈરાની જનતાનો એક વર્ગ ખામેનેઈની સાથે હતો. બીજી તરફ અમેરિકાનો પોતાનો ભૂતકાળ પણ તેની તરફેણમાં નથી. જે દેશોમાં તેણે સત્તા પરિવર્તન કરાવ્યું, ત્યાં સ્થિતિ પહેલા કરતા વધુ ખરાબ થઈ ગઈ. ઈરાનને લઈને પણ ડર છે કે ક્યાંક આખું ક્ષેત્ર લાંબા સમય સુધી ચાલનારા સંઘર્ષમાં ન ઘેરાઈ જાય.
