Xi Jinping North Korea Visit: શી જિનપિંગના ૭ વર્ષ પછીના ઉત્તર કોરિયા પ્રવાસથી ખળભળાટ, કિમ જોંગ ઉન સાથેની બેઠક પાછળનું ગણિત

Xi Jinping North Korea Visit: ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ ૮ અને ૯ જૂનના રોજ ઉત્તર કોરિયાના પ્રવાસે રહેશે. જિનપિંગના પ્રવાસ અને પ્યોંગયાંગમાં ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ ઉન સાથેની તેમની મુલાકાત પર વિશ્વની નજર છે. બંને નેતાઓ ગયા વર્ષે જ બેઇજિંગમાં મળ્યા હતા, જ્યારે ચીની મિલિટ્રીએ મોટી પરેડનું આયોજન કર્યું હતું. આ વખતે ખાસ વાત શીનું ઉત્તર કોરિયા જવું છે કારણ કે તાજેતરના વર્ષોમાં શીએ તેમની વિદેશ યાત્રાઓ ઘણી ઓછી કરી દીધી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયન નેતા વ્લાદિમીર પુતિન તેમને મળવા બેઇજિંગ આવ્યા છે, પરંતુ ૨૦૧૯ પછી એકવાર ફરી ચીની પ્રેસિડેન્ટ પ્યોંગયાંગ જઈ રહ્યા છે.

અલ જઝીરા મુજબ, ક્રાઈસીસ ગ્રુપમાં પૂર્વોત્તર એશિયાના સિનિયર એનાલિસ્ટ વિલિયમ યાંગે કહ્યું કે જિનપિંગે વધારે વિદેશ યાત્રાઓ કરી નથી. તે ચલણ બની ગયું છે કે વિદેશી નેતાઓ તેમને મળવા બેઇજિંગ આવે છે. આવા સમયે શી જિનપિંગનું પ્યોંગયાંગ જવું દર્શાવે છે કે ચીન આ યાત્રાને કેટલી મહત્વ આપે છે. એશિયા સોસાયટી અનુસાર, ૨૦૧૩ અને ૨૦૧૯ ની વચ્ચે શીએ દર વર્ષે સરેરાશ ૧૪ યાત્રાઓ કરી, પરંતુ ૨૦૨૨ થી ૨૦૨૫ ની વચ્ચે આ સંખ્યા ઘટીને છ પ્રતિ વર્ષ રહી ગઈ.

ચીન-ઉત્તર કોરિયા સંબંધ

પરંપરાગત રીતે ચીન-ઉત્તર કોરિયા સંબંધોમાં બેઇજિંગ સિનિયર પાર્ટનરની ભૂમિકા નિભાવતું રહ્યું છે. અમેરિકા સ્થિત એક સંસ્થા નેશનલ કમિટી ઓન નોર્થ કોરિયાના ૨૦૨૨ ના અનુમાન મુજબ, ઉત્તર કોરિયા પોતાના વેપાર માટે ૯૫ ટકા સુધી ચીન પર નિર્ભર હતું. વર્ષ ૨૦૨૨ માં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી સ્થિતિ બદલાઈ રહી છે.

ઉત્તર કોરિયાએ રશિયાને મહત્વપૂર્ણ હથિયાર, તોપખાના અને સૈનિકો ઉપલબ્ધ કરાવ્યા છે. આનાથી મોસ્કોની યુદ્ધ મશીનને ચાલુ રાખવામાં મદદ મળી છે. ૨૦૨૩ પછીથી મોસ્કોએ સૈનિકોની તૈનાતી, તોપખાના, ગોળા અને ગાઇડેડ તથા બેલિસ્ટિક મિસાઇલોની નિકાસ માટે ઉત્તર કોરિયાને આશરે ૧૪.૪ અબજ ડોલરની ચૂકવણી કરી છે.

ઉત્તર કોરિયા વધારી રહ્યું છે તાકાત

એનાલિસ્ટ વિલિયમ યાંગનું કહેવું છે કે ચીનની ઉત્તર કોરિયા સાથે પરસ્પર રક્ષા સંધિ છે, પરંતુ તે ઉત્તર કોરિયાના નવી સૈન્ય તકનીક મેળવવાને લઈને સતર્ક રહે છે. ઉત્તર કોરિયાને સૈન્ય સહાયતા આપવામાં બેઇજિંગ સાવધાન રહ્યું છે કારણ કે તે જરૂરી નથી કે સૈન્ય રૂપે મજબૂત ઉત્તર કોરિયાને તે પોતાના પક્ષમાં માનતું હોય.

રશિયા સાથેના સંબંધોને કારણે સૈન્ય રૂપે મજબૂત થયેલું ઉત્તર કોરિયા હવે કોરિયન દ્વીપકલ્પ પર શક્તિ સંતુલન અને યથાસ્થિતિ માટે અવરોધનું કારણ બની શકે છે. યુએસ નેવલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અનુસાર, નોર્થ કોરિયાએ આ વર્ષે આઠ મિસાઇલ લોન્ચ કરી છે અને નવી AI-ગાઇડેડ ટેક્ટિકલ ક્રૂઝ મિસાઇલનું પણ અનાવરણ કર્યું છે.

ઉત્તર અને દક્ષિણ કોરિયા તણાવ

તકનીકી રીતે ઉત્તર કોરિયા અને દક્ષિણ કોરિયા વચ્ચે ૧૯૫૦ થી યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, જોકે ૧૯૫૩ ના યુદ્ધવિરામ કરારથી આ સંઘર્ષ અટકેલો છે. બંને દેશો ૨૫૦ કિલોમીટર લાંબા ડિમિલિટરાઇઝ્ડ ઝોન (સૈન્ય-મુક્ત ક્ષેત્ર) થી અલગ થાય છે, જે કોરિયન દ્વીપકલ્પને વહેંચે છે.

વર્ષ ૨૦૨૪ માં કિમ એકીકરણના લાંબા સમયથી ચાલી આવતા લક્ષ્યને છોડી દીધું હતું. ત્યારથી તેમણે વાતચીતના રસ્તા લગભગ બંધ કરી દીધા છે. દક્ષિણ કોરિયાના વિદેશ મંત્રાલયે આશા વ્યક્ત કરી છે કે શીની યાત્રા કોરિયન દ્વીપકલ્પ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને ઉકેલવામાં રચનાત્મક ભૂમિકા નિભાવશે.