Government Revenue: ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે સરકારે આ નાણાકીય વર્ષના પહેલા બે મહિનામાં વિનિવેશ અને એસેટના વેચાણમાંથી લગભગ ૨૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કર્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે કાચા તેલ અને ફર્ટિલાઈઝર્સની કિંમતમાં ઘણી તેજી આવી છે. આનાથી સરકારનો સબસિડીનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં સરકાર નોન-ટેક્સ રેવન્યુ દ્વારા સંસાધન એકત્ર કરવાની પોતાની રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે. અત્યાર સુધી એકત્ર કરવામાં આવેલ ફંડ આખા વર્ષના ટાર્ગેટના લગભગ ૨૫% છે. સરકારે આ વર્ષે ૮૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું વિનિવેશ લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
ખાતર મંત્રાલયે વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં સબસિડીને બમણી કરવાની માંગ કરી છે. ફર્ટિલાઈઝર્સ માટે આ વર્ષે બજેટમાં ૧.૭ લાખ કરોડ રૂપિયાની સબસિડીની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી. સાથે જ સરકાર ઘરેલુ કંપનીઓને પણ ખાતરનું ઉત્પાદન વધારવા માટે કહી રહી છે. ઈરાન યુદ્ધને કારણે જહાજોની ઉપલબ્ધતાને લઈને પણ અનિશ્ચિતતા બની રહી છે અને ઘણા ખાતર સપ્લાયર બજારમાંથી હટી રહ્યા છે.
ગેસ સિલિન્ડર પર સબસિડી
આ ઉપરાંત કાચા તેલની ઊંચી કિંમતોની અસરને ઘટાડવા માટે કેન્દ્રએ સરકારી તેલ કંપનીઓને ૧.૨ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધારેની મદદ આપી છે. આમાં એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં કાપ પણ સામેલ છે. તેલ કંપનીઓએ તાજેતરમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની કિંમતો વધારી છે. આગળ પણ હપ્તાઓમાં કિંમતો વધારી શકાય છે. સાથે જ કેન્દ્રએ ગેસ સિલિન્ડર માટે પણ સબસિડી આપવી પડશે કારણ કે તેલ કંપનીઓને હજુ પણ દરરોજ લગભગ ૭૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
એક સિનિયર અધિકારીએ કહ્યું કે અત્યારે ખર્ચમાં કાપ અથવા ફેરફારની કોઈ યોજના નથી, પરંતુ ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન વધારાના ખર્ચ માટે સંસદની મંજૂરી લેવાની જરૂર નહીં પડે. રેવન્યુ અને ખર્ચના મોરચે સ્થિતિ જુલાઈના મધ્યમાં સ્પષ્ટ થશે, જ્યારે પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાના આંકડા ઉપલબ્ધ થશે. અધિકારીએ કહ્યું કે અત્યારે અમારા ખર્ચની યોજનાઓની સમીક્ષા કરવાની કોઈ જરૂર નથી કારણ કે બજેટ રજૂ કરતી વખતે અમે ગ્લોબલ અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખી હતી.
વિનિવેશ અને એસેટ સેલ
સરકારે વિનિવેશ દ્વારા ૧૨,૧૬૬ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કર્યા છે. તે જ રીતે એસેટ મોનેટાઈઝેશનથી ૬,૩૬૭ કરોડ રૂપિયા આવ્યા છે. સેન્ટ્રલ બેંક, કોલ ઈન્ડિયા અને એનએચપીસીમાં ઓએફએસ (OFS) થી નાણાં એકત્ર કર્યા. એનએલસી ઈન્ડિયામાં ૩% સુધી હિસ્સેદારી વેચવાની તૈયારીમાં સરકાર.
કેવી રીતે એકત્ર કર્યા નાણાં?
પરંતુ પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ શરૂ થયા પછી પેદા થયેલી સમસ્યાઓને કારણે સરકાર વિનિવેશ અને એસેટ મોનેટાઈઝેશન દ્વારા વધુ ફંડ એકત્ર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સ્થિતિની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ પબ્લિક એસેટ મોનેટાઈઝેશન અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ પબ્લિક એન્ટરપ્રાઈઝ પાસે માત્ર આખા વર્ષ માટે જ નહીં પરંતુ મધ્યમ ગાળા માટે પણ યોજનાઓ તૈયાર છે.
આ નાણાકીય વર્ષમાં અત્યાર સુધી વિનિવેશ દ્વારા ૧૨,૧૬૬ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવામાં આવ્યા છે. તે જ રીતે એસેટ મોનેટાઈઝેશનથી ૬,૩૬૭ કરોડ રૂપિયા આવ્યા છે. સેન્ટ્રલ બેંક, કોલ ઈન્ડિયા અને એનએચપીસીમાં ઓફર-ફોર-સેલથી નાણાં એકત્ર કરવામાં આવ્યા છે. સાથે જ સરકાર એનએલસી ઈન્ડિયામાં ૩% સુધી હિસ્સેદારી વેચવાની તૈયારીમાં છે. મંગળવારે પહેલા દિવસે આ ઈશ્યુને ૫.૨ ગણું સબસ્ક્રિપ્શન મળ્યું અને તેનાથી ૧,૨૬૦ કરોડ રૂપિયા એકત્ર થવાની અપેક્ષા છે.
