Equity Mutual Funds Investment: મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણનો વિચાર છે? ઇક્વિટી ફંડની 11 કેટેગરીથી લઈને SIP અને લમ્પસમ સુધી જાણો જરૂરી વાતો

Equity Mutual Funds Investment: દેશમાં રોકાણ કરવાની અનેક રીતો છે. લોકો શેરબજાર, બેંક FD, સોનું, બોન્ડ, સરકારી યોજનાઓ સહિત અન્ય સ્થળોએ રોકાણ કરીને સારું વળતર મેળવે છે. આ દરમિયાન એક રોકાણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ છે. આ ફંડમાં SIP અને લમ્પસમ દ્વારા રોકાણ કરવામાં આવે છે. આંકડા અનુસાર, કરોડોની સંખ્યામાં લોકો મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરે છે. શેરબજારમાં સીધું રોકાણ કરવાની સરખામણીએ તેને ઓછું જોખમી માનવામાં આવે છે.

જો તમે પણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખાસ હોઈ શકે છે. તમારે રોકાણ કરતાં પહેલાં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ વિશે જાણવું જોઈએ. આવો, તેના વિશે જાણીએ.

ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ શું હોય છે?

સૌથી પહેલાં એ જાણી લઈએ કે ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ શું હોય છે. ઘણા લોકો એવા હોય છે, જેમને લાગે છે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવાનો અર્થ સીધું શેરબજારમાં રોકાણ કરવું છે. પરંતુ અહીં જણાવી દઈએ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇક્વિટી સ્કીમ અથવા ડેટ સ્કીમ હોઈ શકે છે.

ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ મોટાભાગે શેરોમાં રોકાણ કરે છે. દેશમાં ટેક્સના હેતુથી ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ગણાવવા માટે કોઈ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ માટે પોતાના ફંડનો ઓછામાં ઓછો 65% હિસ્સો ભારતીય સ્ટોક અને ઇક્વિટી સાથે જોડાયેલા રોકાણોમાં લગાવવો જરૂરી છે. આ SEBIના નિયમ હેઠળ થાય છે.

માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBIના નિયમો અનુસાર, ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડની લગભગ 11 કેટેગરી હોય છે. રોકાણ કરતાં પહેલાં તેમને જાણવું ખૂબ જરૂરી અને ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડની આ 11 કેટેગરીમાં સામેલ છે.

ઇક્વિટી લાર્જ કેપ ફંડ, ઇક્વિટી મિડકેપ ફંડ, ઇક્વિટી સ્મોલ કેપ ફંડ, ફ્લેક્સી કેપ ફંડ, લાર્જ અને મિડ કેપ ફંડ, ડિવિડન્ડ યીલ્ડ ફંડ, વેલ્યુ ફંડ, કોન્ટ્રા ફંડ, ફોકસ્ડ ફંડ, ELSS ફંડ અને સેક્ટોરલ અથવા થીમેટિક ફંડ.

ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડની કેટલી કેટેગરી છે?

ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડની 11 કેટેગરી છે. તેમના વિશે આવો સરળ ભાષામાં જાણીએ.

• ઇક્વિટી લાર્જ કેપ ફંડ: આ સ્કીમો માટે જરૂરી છે કે તેઓ પોતાની સંપત્તિ (ફંડ)નો ઓછામાં ઓછો 80% હિસ્સો લાર્જ કેપ કંપનીઓ અથવા માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનના આધારે ટોચની 100 કંપનીઓમાં રોકાણ કરે.
• ઇક્વિટી મિડકેપ ફંડ: આ ફંડ્સે પોતાની સંપત્તિનો ઓછામાં ઓછો 65% હિસ્સો મિડ કેપ શેરોમાં રોકાણ કરવો અનિવાર્ય છે. મિડ કેપ એવી કંપનીઓને કહેવામાં આવે છે, જેમની માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન રેન્કિંગ 101થી 250 વચ્ચે હોય છે.
• ઇક્વિટી સ્મોલ કેપ ફંડ: આ ફંડ્સે પોતાની સંપત્તિનો ઓછામાં ઓછો 65% હિસ્સો સ્મોલ કેપ કંપનીઓના શેરોમાં રોકાણ કરવો જરૂરી છે. સ્મોલ કેપ એવી કંપનીઓને કહેવામાં આવે છે, જેમની માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન રેન્કિંગ 251થી નીચે હોય છે.
• ફ્લેક્સી કેપ ફંડ: આ સ્કીમો વિવિધ ક્ષેત્રો અને માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન જેમ કે લાર્જ કેપ, મિડ કેપ, સ્મોલ કેપ વગેરેમાં રોકાણ કરી શકે છે.
• લાર્જ અને મિડ કેપ ફંડ: આ સ્કીમો માટે જરૂરી છે કે તેઓ પોતાની સંપત્તિનો ઓછામાં ઓછો 35% હિસ્સો લાર્જ કેપ શેરોમાં અને 35% મિડ કેપ શેરોમાં રોકાણ કરે.
• ડિવિડન્ડ યીલ્ડ ફંડ: આ ફંડ્સે પોતાની સંપત્તિનો ઓછામાં ઓછો 65% હિસ્સો ડિવિડન્ડ આપતા શેરોમાં રોકાણ કરવાનો હોય છે.
• વેલ્યુ ફંડ: આ યોજનાઓએ પોતાની સંપત્તિનો ઓછામાં ઓછો 65% હિસ્સો વેલ્યુ ઇન્વેસ્ટિંગના સિદ્ધાંતો પર આધારિત શેરોમાં રોકાણ કરવાનો હોય છે.
• કોન્ટ્રા ફંડ: આ ફંડ્સે વિપરીત રોકાણ વ્યૂહરચનાનું પાલન કરવાનું હોય છે અને પોતાની સંપત્તિનો 65% હિસ્સો આ વ્યૂહરચના પર આધારિત શેરોમાં રોકાણ કરવાનો હોય છે.
• ફોકસ્ડ ફંડ: આ ફંડ્સે મહત્તમ 30 શેરોના પોર્ટફોલિયોમાં રોકાણ કરવાનું હોય છે. મોટાભાગના ફોકસ્ડ ફંડ મલ્ટી કેપ વ્યૂહરચનાનું પાલન કરે છે.
• ELSS ફંડ: ઇક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ સ્કીમ અથવા ટેક્સ સેવિંગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં ત્રણ વર્ષની જરૂરી લોક-ઇન અવધિ હોય છે. આ યોજનાઓમાં રોકાણ કરવા પર કલમ 80C હેઠળ 1.5 લાખ રૂપિયા સુધીની ટેક્સ કપાતનો લાભ મળે છે.
• સેક્ટોરલ અથવા થીમેટિક ફંડ: આ યોજનાઓએ પોતાની સંપત્તિનો ઓછામાં ઓછો 80% હિસ્સો કોઈ ચોક્કસ ક્ષેત્ર અથવા થીમમાં રોકાણ કરવો અનિવાર્ય છે.

SIP અને લમ્પસમમાં શું તફાવત છે?

મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં બે રીતે રોકાણ કરવામાં આવે છે. પહેલું SIP, તેના દ્વારા રોકાણકારો નક્કી કરેલા સમયે નક્કી રકમનું રોકાણ કરે છે. આ રોકાણ માસિક, ત્રિમાસિક, વાર્ષિક વગેરે હોઈ શકે છે. બીજું લમ્પસમ છે, જેમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં એકસાથે રકમનું રોકાણ કરવામાં આવે છે. બરાબર બેંક FDની જેમ. જોકે, તેનું વળતર બેંક FDની જેમ ફિક્સ અથવા પહેલેથી નક્કી થયેલું હોતું નથી.

1. ઇક્વિટી મિડકેપ ફંડ શું હોય છે?
   ઇક્વિટી મિડકેપ ફંડ એવું ફંડ હોય છે, જેમાં ઓછામાં ઓછું 65 ટકા રોકાણ મિડ કેપ શેરોમાં કરવામાં આવેલું હોય છે.
2. ઇક્વિટી ફ્લેક્સી કેપ ફંડ શું હોય છે?
   ઇક્વિટી ફ્લેક્સી કેપ ફંડની સ્કીમ વિવિધ ક્ષેત્રો અને માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન જેમ કે લાર્જ કેપ, મિડ કેપ, સ્મોલ કેપ વગેરેમાં રોકાણ કરી શકે છે.
3. લાર્જ કેપ કંપની કોને કહેવામાં આવે છે?
   લાર્જ કેપ કંપની એવી કંપનીઓ હોય છે, જે માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (માર્કેટ કેપ)ના આધારે ટોચની 100 કંપનીઓમાં સામેલ હોય છે.
4. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP શું છે?
   મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP નિયમિત અને નક્કી કરેલા સમયે એક નિર્ધારિત રકમ જમા કરવાની પ્રક્રિયા છે. તેનું સંપૂર્ણ નામ સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન છે.
5. SIPમાં ઓછામાં ઓછા કેટલા રૂપિયાથી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે?
   SIPમાં ઓછામાં ઓછા 100 રૂપિયાથી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે.