બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓએ ભારતીય અને પાકિસ્તાની વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશ પ્રસ્તાવો પાછા ખેંચ્યા, જાણો શું છે કારણ
UK Universities Admission Withdrawal: શું બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓ ભારતીય અને પાકિસ્તાની વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપવા ઇચ્છતી નથી? આ સવાલ એટલા માટે ઊભો થઈ રહ્યો છે, કારણ કે બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓ ભારત, પાકિસ્તાન, નાઇજીરિયા અને બાંગ્લાદેશ જેવા દેશોના વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને આપેલા પ્રવેશ પ્રસ્તાવો પાછા ખેંચી રહી છે. અહેવાલ અનુસાર, યુનિવર્સિટીઓને ડર છે કે બ્રિટિશ સરકારના વિઝા નિયમોમાં કડકાઈને કારણે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપવા પર તેમના પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાગી શકે છે.
બ્રિટનમાં એક લાખથી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. તેમાંના મોટા ભાગના વિદ્યાર્થીઓ લંડન, માન્ચેસ્ટર અને લિવરપૂલ જેવા શહેરોમાં અભ્યાસ કરે છે. ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે બ્રિટન લાંબા સમયથી ભારતીયોમાં લોકપ્રિય સ્થળ રહ્યું છે. હાલમાં ભારતીયો માટે બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓ પોતાના દરવાજા બંધ કરતી હોય એવું દેખાઈ રહ્યું છે. આ ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને અનેક દેશોમાં ઇમિગ્રેશન સંબંધિત મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. હવે તેમાં બ્રિટનનું નામ પણ જોડાયું છે.
યુનિવર્સિટીઓ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ કેમ નથી આપી રહી?
- બ્રિટિશ સરકારે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપવા અંગે 1 જૂનથી નવા નિયમો લાગુ કર્યા.
- નિયમો હેઠળ, યુનિવર્સિટીઓએ તેમના કુલ વિઝા નામંજૂરીના દરને 10%થી ઘટાડીને 5%થી નીચે રાખવો પડશે.
- જો કોઈ યુનિવર્સિટી સતત આ મર્યાદા ઓળંગે છે, તો તેની સામે કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
- એટલું જ નહીં, વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને પ્રાયોજિત કરવાની તેમની પરવાનગી પણ રદ થઈ શકે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બ્રિટિશ સરકાર ઇચ્છે છે કે યુનિવર્સિટીઓ પોતાના સ્તરે વિઝા નામંજૂર થવાનું પ્રમાણ શક્ય તેટલું ઓછું રાખે. પરંતુ હવે યુનિવર્સિટીઓને ડર સતાવી રહ્યો છે કે ક્યાંક તેઓ વિઝા નામંજૂરીની 5%ની મર્યાદા ઓળંગી ન જાય. આવી સ્થિતિમાં અનેક યુનિવર્સિટીઓ પોતે જ એવા વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશ પ્રસ્તાવો રદ કરી રહી છે, જેમના વિઝા નામંજૂર થવાની થોડી પણ શક્યતા હોય.
તેની શું અસર પડી છે?
બ્રિટનમાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ યુનિવર્સિટી તરફથી પ્રવેશપત્ર મળ્યા પછી જ વિઝા માટે અરજી કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જો યુનિવર્સિટી પોતાનો પ્રવેશપત્ર પાછો ખેંચી લે, તો વિદ્યાર્થીની વિઝા અરજી આપમેળે રદ થઈ જાય છે.
બ્રિટનના ગૃહ મંત્રાલયના આંકડા દર્શાવે છે કે 2026ના પ્રથમ છ મહિના એટલે કે જાન્યુઆરીથી જૂન દરમિયાન કુલ અભ્યાસ વિઝા અરજીઓમાંથી 10.5% અરજીઓ પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી. 2025માં આ આંકડો માત્ર 2.3% હતો, જ્યારે 2023માં તે માત્ર 0.4% હતો. યુનિવર્સિટીઓનું કહેવું છે કે વિઝા અરજીઓ પાછી ખેંચાવાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે તેઓ પોતે જ પ્રવેશ પ્રસ્તાવો રદ કરી રહી છે.
કયા દેશના વિદ્યાર્થીઓ પર કેટલી અસર પડી છે?
બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓના નિર્ણયોને કારણે પાકિસ્તાન સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયું છે. જાન્યુઆરીથી જૂન 2026 દરમિયાન પાકિસ્તાની વિદ્યાર્થીઓની 40.9% વિઝા અરજીઓ પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી, જ્યારે ગયા વર્ષે આ આંકડો માત્ર 3% હતો. આશરે 15 યુનિવર્સિટીઓએ પાકિસ્તાનના વિદ્યાર્થીઓને નવા પ્રવેશ આપવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધું છે.
બાંગ્લાદેશના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ આંકડો 7.1%થી વધીને 23.5% થયો છે. બીજી તરફ, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની રદ થયેલી અરજીઓનું પ્રમાણ 2025ના પ્રથમ છ મહિનામાં 1.2% હતું, જે 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં વધીને 5.2% થયું છે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે તેનો શું અર્થ થાય છે?
જોકે, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે તેનો અર્થ એ છે કે યુનિવર્સિટીઓ અરજીઓની તપાસ કરતી વખતે વધુ સાવચેતી રાખી રહી છે, ખાસ કરીને એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં સંસ્થા પહેલેથી જ વિઝા નામંજૂરીના દરની મર્યાદાની નજીક હોય. એ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે આ ફેરફારોનો અર્થ સમગ્ર બ્રિટનમાં કોઈ પ્રતિબંધ અથવા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર કોઈ પ્રતિબંધ લાગુ થયો છે એવો નથી. તેથી વિદ્યાર્થીઓ બ્રિટનના વિદ્યાર્થી વિઝા માટે અરજી કરવાનું ચાલુ રાખી શકે છે.
યુનિવર્સિટી ઑફ ઈસ્ટ એંગ્લિયાના ડેપ્યુટી વાઇસ-ચાન્સેલર પ્રોફેસર સ્ટીવન મેકગ્વાયરે જણાવ્યું હતું કે વિઝા નામંજૂર થવાનો દર ઘણો ઊંચો હોવાથી યુનિવર્સિટીઓએ 2025ના અંતમાં કેટલાક દેશોના વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશ પ્રસ્તાવો પાછા ખેંચવાનું શરૂ કર્યું હતું. હાલમાં યુનિવર્સિટીઓ એવા દેશોના વિદ્યાર્થીઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જ્યાંથી વિઝા નામંજૂર થવાનો દર ઓછો રહેવાની શક્યતા હોય છે.
