Sabarmati Riverfront Scam: સાબરમતી રિવરફ્રન્ટના ફેઝ-૨ (Sabarmati Riverfront Phase-2) ના મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટના વિસ્તરણ વચ્ચે એક સનસનાટીપૂર્ણ કથિત જમીન કૌભાંડ સરકારી ફાઈલોમાં ગાજી રહ્યું છે. ભાટ અને કોટેશ્વર વિસ્તારમાં નદીના પટની અને કોતરોની અબજો રૂપિયાની સરકારી જમીન વહીવટી તંત્ર અને ખાનગી હિતોની મિલીભગતથી બારોબાર પચાવી પાડવાનો આ આખો ખેલ હવે કાયદાકીય ગૂંચમાં ફસાયો છે.
સ્થાનિક અહેવાલો, પૂર્વ જનપ્રતિનિધિઓની ફરિયાદો અને રેવન્યુ ડિપાર્ટમેન્ટના આંતરિક દસ્તાવેજો મુજબ, ખુદ સાબરમતી નદીના અસ્તિત્વ અને જાહેર પ્રોજેક્ટના ભોગે ખાનગી ટ્રસ્ટ અને રિસોર્ટ કંપનીને ફાયદો કરાવવામાં આવ્યો હોવાના ગંભીર આક્ષેપો પુરાવા સાથે ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યા છે.
૧. ૬૦ વર્ષ જૂનું ‘બેકડેટેડ’ NA: ગુજરાતના ઈતિહાસનો અનોખો કિસ્સો
આ આખા વિવાદના મૂળ વર્ષ ૨૦૨૨માં ગાંધીનગર કલેક્ટર કચેરી દ્વારા લેવાયેલા એક ચોંકાવનારા નિર્ણયમાં છુપાયેલા છે. કોટેશ્વર ટ્રસ્ટની માલિકીની હોવાનો દાવો કરાતી જમીનને વર્ષ ૧૯૬૧ના એક કથિત ટ્રસ્ટ રેઝોલ્યુશન (ઠરાવ) ના આધારે બિન-ખેતી (Non-Agricultural – NA) તરીકે મંજૂર કરવામાં આવી હતી.
મહેસૂલી નિષ્ણાતોના મતે, છેક ૬૦ વર્ષ પાછળ જઈને ‘બેકડેટેડ’ એન્ટ્રી (મહેસૂલી એન્ટ્રી નંબર ૧૫૫૮) મંજૂર કરવી એ સામાન્ય વહીવટી પ્રક્રિયા નથી. આટલા દાયકાઓ જૂના દસ્તાવેજોને અચાનક માન્યતા આપીને જમીનનું સ્ટેટસ બદલી નાખવા પાછળ મોટા ગજાના આશીર્વાદ હોવાની આશંકાઓ સેવાઈ રહી છે.
૨. ₹૮,૦૦૦ કરોડની કિંમતી જમીન માત્ર ₹૩.૭૫ કરોડમાં?
સરકારી કમિટીઓ અને આંતરિક મૂલ્યાંકન મુજબ, સાબરમતી નદીના કિનારે અને પ્રાઇમ ડેવલપમેન્ટ ઝોનમાં આવતી આ લાખો ચોરસ મીટર જમીનની વાસ્તવિક માર્કેટ વેલ્યુ આશરે ₹૮,૦૦૦ કરોડ જેટલી થવા જાય છે.
પરંતુ સરકારી કાગળો પર આ કિંમતી જમીન કોટેશ્વર ટ્રસ્ટ દ્વારા મનોરમ્યા રિસોર્ટ પ્રાઈવેટ લમિટેડ (Manoramya Resort Pvt. Ltd.) ને માત્ર ₹૩.૭૫ કરોડ જેવી તદ્દન નજીવી કિંમતે ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવી હતી. આ શંકાસ્પદ વ્યવહારના કારણે સરકારની તિજોરીને મળવાપાત્ર અંદાજે ₹૭૦૦ કરોડનું NA પ્રીમિયમ અને કરોડો રૂપિયાની સ્ટેમ્પ ડ્યુટીનું પણ નુકસાન થયું હોવાના આક્ષેપો છે.
૩. નદીનો પટ દબાવીને કાગળ પર ક્ષેત્રફળ વધારવાનો ખેલ
આ કૌભાંડનો સૌથી ગંભીર અને ટેકનિકલ ભાગ જમીનના નકશા અને ક્ષેત્રફળ (Area) સાથે જોડાયેલો છે. ઓરિજિનલ સરકારી રેકોર્ડ્સ મુજબ, કોટેશ્વર ટ્રસ્ટ હસ્તકની મૂળ જમીન આશરે ૩,૮૧,૦૧૧ ચોરસ મીટર જેટલી નોંધાયેલી હતી. પરંતુ નવા સર્વે નંબર ૨૪૭ના સેટલમેન્ટ બાદ આ જમીનનો આંકડો કાગળ પર વધીને ૭,૪૫,૪૫ ચોરસ મીટર થઈ ગયો! એટલે કે કાગળ પર સીધી ૩.૬૪ લાખ ચોરસ મીટર જમીન વધી ગઈ.
આ વધારાની જમીન ક્યાંથી આવી? સ્થાનિક ફરિયાદો અને રેકોર્ડ્સ મુજબ, બાજુના ભાટ ગામની સરકારી જમીન તથા સાબરમતી નદીના કુદરતી પટ અને કોતરોની અંદાજે ૧,૮૩,૫૬૯ ચોરસ મીટર જેટલી જમીન નકશાઓમાં હેરાફેરી કરીને આ ખાનગી પક્ષકારોના નામે ચડાવી દેવામાં આવી છે. આ જ જમીનોની અંદર ૧૨૦૦ ચોરસ મીટર કે તેથી મોટા પ્લોટ્સ પાડીને બારોબાર સેટલમેન્ટ્સ કરવાનું મોટું નેટવર્ક સક્રિય હોવાની આશંકા છે.
૪. AMC નો ઓફિશિયલ પ્રોજેક્ટ અટવાયો: PMO સુધી પહોંચ્યો વિવાદ
નદીનો આ પટ સરકારી હોવાના કારણે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ફેઝ-૨ નું ઓફિશિયલ ડેવલપમેન્ટ અને પ્રોટેક્શન વોલ બનાવવાનું કામ ત્યાં શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ જ્યારે કાગળ પર માલિકી આ ખાનગી કંપની અને ટ્રસ્ટની સામે આવી, ત્યારે જાહેર પ્રોજેક્ટ કાનૂની વિવાદમાં ફસાયો.
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને જોતા AMC કમિશનરે પણ આ કિંમતી સરકારી જમીનનો સત્તાવાર કબ્જો પાછો મેળવવા માટે ગાંધીનગર કલેક્ટર કચેરીને લેખિત પત્ર પાઠવ્યો છે. બીજી તરફ, સત્તાધારી પક્ષના જ પૂર્વ જનપ્રતિનિધિઓએ સામાન્ય જનતા અને તિજોરીના નુકસાન સામે સીધા મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય (CMO) અને વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) સુધી પુરાવા સાથે લેખિત ફરિયાદો મોકલીને ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસની માંગ કરી છે.
તારણ:
જ્યાં સામાન્ય નાગરિક પોતાની ઓરિજિનલ જમીનના નાના કામ કે દસ્તાવેજી ભૂલ સુધારવા માટે સરકારી કચેરીઓના અગણિત ધક્કા ખાય છે, ત્યાં બીજી તરફ રિવરફ્રન્ટ જેવા કરોડોના જાહેર ભવિષ્યના પ્રોજેક્ટની અને ખુદ નદીના પટની જમીન બારોબાર ખાનગી હિતોના નામે ચડી જાય તે અત્યંત ગંભીર બાબત છે. આ કેસમાં કાગળો પર થયેલી જાદુગરી અને અબજો રૂપિયાના આ કથિત લેન્ડ સ્કેમ પરથી પડદો હટાવવા માટે હાઈ-લેવલ તપાસ અનિવાર્ય બની છે.
*નોંધ: આ અહેવાલ સત્તાવાર મહેસૂલી વિવાદો, પૂર્વ ધારાસભ્યો/સ્થાનિક નેતાઓની લેખિત ફરિયાદો અને AMC-કલેક્ટર કચેરી વચ્ચેના સત્તાવાર પત્રવ્યવહાર આધારિત વિગતો પર તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.*
આ પણ વાંચો: Ahmedabad Today Latest: અમદાવાદના આજના મહત્વના સમાચાર અપડેટ્સ – Newz Cafe
