Personal Loan Checklist: જ્યારે અચાનક પૈસાની જરૂર પડે છે, ત્યારે પર્સનલ લોન સૌથી સરળ અને તરત મળતું સાધન દેખાય છે. આજકાલ બેંક અને ડિજિટલ લેન્ડર્સ મિનિટોમાં ઇન્સ્ટન્ટ એપ્રૂવલ અને કોઈપણ ખાસ કાગળની કાર્યવાહી વગર લોન ઓફર કરી દે છે. આ ચક્કરમાં ઘણી વાર લોકો વિચાર્યા-સમજ્યા વગર પહેલી જ ઓફર સ્વીકારી લે છે.
પરંતુ પર્સનલ લોન એક અનસિક્યોર્ડ લોન હોય છે, જેના વ્યાજ દર ઘણા ઊંચા હોય છે. એટલા માટે લોન માટે હા પાડતા પહેલા તમારે તેની કુલ પડતર, રીપેમેન્ટની શરતો અને તમારી મંથલી ઈએમઆઈ (EMI) નું ગણિત સારી રીતે સમજી લેવું જોઈએ. આવો જાણીએ તે ૬ જરૂરી વાતો, જેને લોન લેતા પહેલા ચેક કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
૧. લોન લેવાનો અસલી મકસદ શું છે?
લોન એપ્લાય કરતા પહેલા પોતાની જાતને આ સવાલ જરૂર પૂછો કે તમારે આ પૈસાની જરૂર કેમ છે? જો તમે કોઈ મેડિકલ ઈમરજન્સી, બાળકોનો અભ્યાસ કે ખૂબ જરૂરી કામ માટે લોન લઈ રહ્યા છો, તો તે સમજી શકાય છે. પરંતુ જો તમે માત્ર તમારી લક્ઝરી, મોંઘા ગેજેટ્સ ખરીદવા કે ફરવા-ફરવા માટે પર્સનલ લોન લઈ રહ્યા છો, તો આ આગળ જઈને તમારા ખિસ્સા પર મોટું આર્થિક તણાવ પેદા કરી શકે છે.
૨. માત્ર વ્યાજ દર ન જુઓ, કુલ પડતર સમજો
મોટાભાગના લોકો પર્સનલ લોન લેતી વખતે માત્ર વ્યાજ દરની તુલના કરે છે. જોકે ઓછો વ્યાજ દર જરૂરી છે, પરંતુ આ લોનની કુલ પડતરનો માત્ર એક હિસ્સો છે. તમારે લોન લેતી વખતે આ છુપાયેલા ખર્ચાઓને પણ જોવા જોઈએ:
પ્રોસેસિંગ ફીસ: આ લોન અમાઉન્ટના ૧% થી ૩% સુધી હોઈ શકે છે.
ફોરક્લોઝર કે પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ: સમય કરતા પહેલા લોન બંધ કરવા પર લાગતી પેનલ્ટી.
લેટ પેમેન્ટ ફીસ: ઈએમઆઈ બાઉન્સ થવા પર લાગતો મોટો દંડ.
આ તમામ ચાર્જીસ મળીને તમારી લોનને ઘણી મોંઘી બનાવી દે છે.
૩. તમારી રીપેમેન્ટ ક્ષમતાનું આકલન કરો
કોઈ લોન આજે તમારી સેલરીના હિસાબે ભલે કિફાયતી લાગતી હોય, પરંતુ ભવિષ્યમાં આર્થિક ઉતાર-ચઢાવને કારણે તેની ઈએમઆઈ ચૂકવવી ભારે પડી શકે છે. ફાઈનાન્શિયલ એક્સપર્ટ્સના મતે, તમારી કુલ મંથલી ઇનકમનો ૫૦% થી વધુ હિસ્સો તમામ લોનની ઈએમઆઈ ચૂકવવામાં ન જવો જોઈએ. પોતાની ક્ષમતા કરતા વધુ દેવું લેવું તમને ડિફોલ્ટર બનાવી શકે છે અને માનસિક તણાવ વધારી શકે છે.
૪. પોતાનો ક્રેડિટ સ્કોર જરૂર તપાસો
પર્સનલ લોન એપ્રૂવલ અને તેના વ્યાજ દરો ઘણા અંશે તમારા ક્રેડિટ સ્કોર પર નિર્ભર કરે છે. લોન એપ્લાય કરતા પહેલા પોતાનો સિબિલ સ્કોર ફ્રીમાં ઓનલાઈન જરૂર ચેક કરો. જો તમારો સ્કોર ૭૫૦ કે તેનાથી ઉપર છે, તો તમે બેંકો પાસેથી ઓછા વ્યાજ દરો અને બહેતર શરતો પર લોન માટે ભાવતાલ કરી શકો છો. પહેલાથી સ્કોર ચેક કરવા પર જો તેમાં કોઈ ગરબડ દેખાય છે, તો તમે તેને સમય રહેતા ઠીક પણ કરાવી શકો છો.
૫. લોનની અવધિને સમજદારીથી પસંદ કરો
લોન ચૂકવવાની અવધિની સીધી અસર તમારી ઈએમઆઈ અને કુલ વ્યાજ પર પડે છે:
લાંબી અવધિ: તેમાં તમારી દર મહિનાની ઈએમઆઈ તો નાની થઈ જશે, પરંતુ તમારે લાંબા સમય સુધી વ્યાજ ચૂકવવું પડશે, જેનાથી લોનની કુલ પડતર ઘણી વધી જશે.
ઓછી અવધિ: તેમાં દર મહિને જતી ઈએમઆઈ મોટી હશે, પરંતુ તમે જલ્દી દેવામુક્ત થઈ જશો અને તમારા ખિસ્સામાંથી વ્યાજના રૂપમાં ઘણા ઓછા પૈસા જશે. તમારી મંથલી ઇનકમના બજેટના હિસાબે જ સાચી અવધિની પસંદગી કરો.
૬. લોન એગ્રીમેન્ટના ‘નિયમ અને શરતો’ ધ્યાનથી વાંચો
લોન એગ્રીમેન્ટના ઝીણા અક્ષરોમાં લખેલા નિયમ અને શરતોને વાંચ્યા વગર ક્યારેય પણ હસ્તાક્ષર કે ડિજિટલ સબમિટ ન કરો. તેમાં લોન રીપેમેન્ટના નિયમ, પેનલ્ટી ક્લોઝ અને છુપાયેલા નિયમ લખેલા હોય છે. એગ્રીમેન્ટને સારી રીતે સમજી લેવાથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારના ધોખા કે પસ્તાવાથી બચી શકાય છે.
