Success Story of Upendra Kushwaha: આ કહાની ઉપેન્દ્ર કુશવાહાની છે. તેઓ બિહારના પશ્ચિમ ચંપારણ જિલ્લાના બેલવા પકડિયા ગામના રહેવાસી છે. તેમણે કૃષિમાં ગ્રેજ્યુએશન કર્યું છે. ડિગ્રી પૂર્ણ કર્યા પછી કોરોના મહામારીના સમયગાળામાં બહાર જઈને કામ કરવાનું તેમનું સપનું તૂટી ગયું હતું. ત્યારબાદ તેમણે ઘરે જ રહીને કંઈક નવું કરવાનો નિર્ણય લીધો. માત્ર 1.5 લાખ રૂપિયા અને 700 મશરૂમ બેગ્સથી ઉપેન્દ્રએ પોતાના કામની શરૂઆત કરી. આજે તેમની સફર વાર્ષિક 2.5 કરોડ રૂપિયાથી વધુના ટર્નઓવર ધરાવતા સફળ બિઝનેસમાં બદલાઈ ગઈ છે. આસપાસના લોકો તેમને ‘મશરૂમ કિંગ’ કહે છે. આવો, અહીં ઉપેન્દ્ર કુશવાહાની સફળતાની સફર વિશે જાણીએ.
દોઢ લાખ રૂપિયાથી શરૂઆત
વર્ષ 2019ના અંતમાં કોરોના મહામારીની શરૂઆત થઈ હતી. ત્યારબાદ ઉપેન્દ્ર કુશવાહા ઘરે પાછા ફર્યા. તેમણે કૃષિ ક્ષેત્રમાં જ પોતાનો રોજગાર શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો. મશરૂમની ફાર્મિંગ માટે સૌથી પહેલાં ટ્રેનિંગ લીધી. એક નાની મડઈથી આ બિઝનેસની શરૂઆત કરી. તેમણે શરૂઆતના તબક્કામાં આશરે દોઢ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું. 700 બેગ્સ સાથે બટન મશરૂમનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું. મશરૂમની ખાસિયત એ છે કે તૈયાર બેગમાંથી ઉત્પાદન પ્રક્રિયા માત્ર 45 દિવસમાં શરૂ થઈ જાય છે. 70 દિવસની અંદર જ સંપૂર્ણ હાર્વેસ્ટિંગ પૂર્ણ થઈ જાય છે. આનાથી તેમને થોડા જ મહિનામાં નફાનું ગણિત સમજાવા લાગ્યું.
મડઈથી આગળ વધવાની સફર
બિઝનેસમાં સતત પ્રોફિટ થવા પર ઉપેન્દ્રએ પોતાના કામનો વ્યાપ વધાર્યો. તેઓ સામાન્ય મડઈમાંથી બહાર નીકળીને પાકી આધુનિક યુનિટ્સ સુધી પહોંચ્યા. તેમનો શરૂઆતનો બિઝનેસ જ્યારે વધીને 50 લાખ રૂપિયાના ટર્નઓવર સુધી પહોંચ્યો ત્યારે તેમણે પોતાની યુનિટ્સની સંખ્યામાં મોટો વધારો કર્યો. તેમણે પોતાના સ્પોન બેગ્સ (મશરૂમ કિટ્સ) પણ તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે તેમાં વધુ સારી ક્વોલિટી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. આ સાથે જ વિશ્વસનીય સપ્લાયને કારણે જિલ્લાના તમામ મશરૂમ વેપારીઓ તેમની પાસેથી જ માલ ખરીદવા લાગ્યા. આનાથી તેમની આવકમાં જોરદાર ઉછાળો આવ્યો.
હવે કરોડોનું ટર્નઓવર
હવે ઉપેન્દ્રને મશરૂમની ખેતી કરતાં 5 વર્ષથી વધુ સમય થઈ ગયો છે. તેમનું વાર્ષિક ટર્નઓવર અઢી કરોડ રૂપિયાના આંકડાને પાર કરી ગયું છે. તેમણે આશરે 2000 મશરૂમ બેગ્સની ક્ષમતા ધરાવતી લગભગ 8 આધુનિક યુનિટ્સનું નિર્માણ કરાવ્યું છે. આમાંથી દરેક પાક ચક્ર (45થી 70 દિવસ) દરમિયાન આશરે 12 ટન મશરૂમની બમ્પર હાર્વેસ્ટિંગ થાય છે. આધુનિક ટેક્નિક અને વધુ સારા મેનેજમેન્ટના બળે તેઓ પોતાના આ બિઝનેસને સતત નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહ્યા છે.
યુવાનો માટે ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું
પોતાની આ આધુનિક અને અદ્યતન ખેતી દ્વારા ઉપેન્દ્ર કુશવાહાએ સ્થાનિક સ્તરે રોજગારનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. આ સાથે તેમણે પોતાના ઉત્પાદનનો વ્યાપ પણ ઘણો મોટો કરી લીધો છે. તેમના ફાર્મમાંથી મશરૂમનો સપ્લાય માત્ર બિહારના અલગ-અલગ જિલ્લાઓ સુધી જ મર્યાદિત નથી. તેના બદલે ઉત્તર પ્રદેશ, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળના અનેક મોટા વિસ્તારો સુધી પણ તેને પહોંચાડવામાં આવી રહ્યો છે. નાની મડઈથી શરૂ થયેલી તેમની સફર આજે ગ્રામીણ યુવાનો માટે ઉદ્યોગસાહસિકતાનું પ્રેરણાદાયક ઉદાહરણ બની ગઈ છે.
