South Gujarat Chickpea Production: ગુજરાત રાજ્ય આજે બાગાયતી પાકોના ઉત્પાદનમાં દેશભરમાં અગ્રેસર બની રહ્યું છે. વર્ષ 2024-25ના તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, ગુજરાત 2.40 લાખ મેટ્રિક ટન ચીકુના ઉત્પાદન સાથે ભારતનું બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક રાજ્ય બન્યું છે. આ નોંધપાત્ર સફળતા પાછળ રાજ્યના ખેડૂતોની મહેનત અને આધુનિક ખેતી પદ્ધતિઓનો મોટો હાથ છે. હાલમાં સમગ્ર રાજ્યમાં 25,000 હેક્ટરથી વધુ જમીન પર ચીકુની ખેતી કરવામાં આવે છે, જે ગુજરાતની કૃષિ અર્થવ્યવસ્થાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહી છે.
દક્ષિણ ગુજરાત: ચીકુની ખેતીનું મુખ્ય કેન્દ્ર
રાજ્યના કુલ ચીકુ ઉત્પાદનમાં દક્ષિણ ગુજરાતનો ફાળો સૌથી મહત્વનો એટલે કે અંદાજે 50 ટકા જેટલો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન માત્ર દક્ષિણ ગુજરાતના જિલ્લાઓમાં જ 1.15 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ ચીકુનું ઉત્પાદન થયું છે, જેની બજાર કિંમત આશરે 230 કરોડ રૂપિયા નોંધાઈ છે. આ આંકડાઓ સાબિત કરે છે કે રાજ્યમાં પેદા થતો દર બીજો ચીકુ દક્ષિણ ગુજરાતની ફળદ્રુપ ધરતી પરથી આવે છે. આ પ્રદેશ હવે ચીકુ ઉત્પાદનનું હબ બનીને ઉભરી આવ્યો છે, જે સ્થાનિક રોજગારીમાં પણ મોટું યોગદાન આપે છે.
સરકારી સહાય અને ખેડૂત લક્ષી યોજનાઓ
બાગાયતી ખેતીને વધુ નફાકારક બનાવવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા ‘સંકલિત બાગાયત વિકાસ કાર્યક્રમ’ હેઠળ ખેડૂતોને વિવિધ પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવે છે. ચીકુની ખેતી કરતા ખેડૂતોને પ્રતિ હેક્ટર 22,000 રૂપિયા સુધીની આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, નવા વાવેતર માટે જરૂરી સામગ્રી પર 90 ટકા જેટલી માતબર સબસિડી પણ આપવામાં આવે છે. સરકારના આ સક્રિય અભિગમને કારણે ખેડૂતો પરંપરાગત ખેતી છોડીને બાગાયતી પાકો તરફ વળ્યા છે, જેનાથી તેમની આવકમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ અને નિકાસની તકો
સુરતની ઑરો યુનિવર્સિટી ખાતે 1 અને 2 મે દરમિયાન યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ (VGRC) ચીકુ ઉત્પાદકો માટે વૈશ્વિક બજારના દ્વાર ખોલશે. આ કોન્ફરન્સમાં ચીકુના પ્રોસેસિંગ, મૂલ્યવર્ધન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના પેકેજિંગ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે. કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને વેરહાઉસિંગ જેવા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણ આકર્ષીને ખેડૂતોના ઉત્પાદનોને સીધા વિદેશી બજારો સુધી પહોંચાડવાનું આયોજન છે. આ પહેલથી દક્ષિણ ગુજરાતના ચીકુ માત્ર દેશમાં જ નહીં પણ વિશ્વભરના બજારોમાં પોતાની ઓળખ બનાવશે.
