Teenager Mobile Addiction: 16 વર્ષની એક છોકરીના માતા-પિતાએ તેની 24×7 સુરક્ષા માટે બે શિફ્ટમાં ચાર બાઉન્સર રાખ્યા છે. આમાં તેઓ દર મહિને આશરે 65,000 રૂપિયા ખર્ચ કરી રહ્યા છે. આ માતા-પિતા ગુજરાતના અમદાવાદમાં રહે છે. ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, તેમની ટીનએજર દીકરી પોતાના ફોન અને સોશિયલ મીડિયાની ખરાબ રીતે આદી થઈ ગઈ હતી અને જ્યારે પણ તેની પાસેથી તેનો ફોન છીનવવામાં આવતો હતો, ત્યારે તે હિંસક બની જતી હતી.
- બિલ્ડિંગમાંથી ફેંક્યા ટીવી અને માઇક્રોવેવ
- પાલતુ કૂતરા પર ઉતારતો હતો ગુસ્સો
- ટીનએજરને એકલો નહીં છોડવા માટે રાખ્યા બાઉન્સર્સ
- સિક્યોરિટી એજન્સીના સ્ટાફને પણ ટ્રેનિંગ
- હેલ્પલાઇનમાં વધી રહ્યા છે કોલ્સ
- દીકરાને ડ્રગ્સથી બચાવવા માટે રાખ્યા બાઉન્સર્સ
- હનીટ્રેપથી બચાવવા માટે સિક્યોરિટી
- ખાસથી સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચ્યા બાઉન્સર્સ
મનોચિકિત્સક ડૉ. મૃગેશ વૈષ્ણવે જણાવ્યું કે છોકરી એક ફોટો-શેરિંગ પ્લેટફોર્મની દીવાની થઈ ગઈ હતી. તે અવારનવાર પોતાની તસવીરો પોસ્ટ કરતી હતી અને ઓનલાઇન અજાણ્યા લોકો સાથે વાતચીત કરતી હતી. જ્યારે છોકરીએ સોશિયલ મીડિયા પર બનેલા પોતાના મિત્રોને મળવા માટે ઘરની બહાર છૂપી રીતે નીકળવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે તેના માતા-પિતાની ચિંતા વધી ગઈ.
બિલ્ડિંગમાંથી ફેંક્યા ટીવી અને માઇક્રોવેવ
જ્યારે તેમણે છોકરી પાસેથી તેનો ફોન છીનવવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે તેણે ખૂબ જ વધારે હિંસક પ્રતિક્રિયા આપી. તેણે પોતાના ઊંચી ઇમારતવાળા એપાર્ટમેન્ટમાંથી ટેલિવિઝન અને માઇક્રોવેવ જેવી ઘરવખરીની વસ્તુઓ નીચે ફેંકી દીધી અને પોતાની માતા પર હુમલો કરી દીધો. ડૉ. વૈષ્ણવે કહ્યું કે દવાઓની સાથે સાથે, તેના પર સખત નિયંત્રણ રાખવું પણ જરૂરી બની ગયું હતું. છોકરીની માતાએ જણાવ્યું કે તેઓ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી બાઉન્સરોને પૈસા આપી રહ્યા છે, જે છોકરીનું મોબાઈલ એડિક્શન છોડાવવાની પ્રક્રિયાનો જ એક ભાગ છે.
પાલતુ કૂતરા પર ઉતારતો હતો ગુસ્સો
સુરક્ષાકર્મીઓ, જે સામાન્ય રીતે સેલિબ્રિટીઝની સુરક્ષા અને ભીડને નિયંત્રિત કરવાનું કામ કરે છે, હવે એવા પરિવારો દ્વારા પણ રાખવામાં આવી રહ્યા છે જેમના ટીનએજર બાળકોમાં નશાની લતને કારણે ગુસ્સો, હિંસા અને જોખમી વર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. સુરતમાં, એક પરિવારે ત્યારે એક બાઉન્સર રાખ્યો, જ્યારે તેમના 17 વર્ષના દીકરાએ પોતાના પિતા પર ગુસ્સો કાઢવા માટે ઘરના પાલતુ કૂતરાને મારવાનું શરૂ કરી દીધું. ફોર્સ11 સિક્યોરિટી કંપનીમાં બાઉન્સરોના વડા નિખિલ પાંડેએ જણાવ્યું કે કૂતરાની સુરક્ષા માટે નવ મહિના સુધી બે શિફ્ટમાં આઠ બાઉન્સર તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. તે ટીનએજર ગેમિંગનો ખૂબ જ શોખીન હતો. જ્યારે તેના પિતા તેને ધમકાવતા હતા, ત્યારે તે ગુસ્સામાં આવીને કૂતરાને ખરાબ રીતે મારતો હતો, જ્યારે તે કૂતરો તેના પિતાને ખૂબ વહાલો હતો. પછી બાળકના પિતાએ તેની દેખરેખ માટે બાઉન્સર્સ રાખ્યા.
ટીનએજરને એકલો નહીં છોડવા માટે રાખ્યા બાઉન્સર્સ
અમદાવાદમાં એક સિક્યોરિટી એજન્સી ચલાવતા યાસીન મલિકે જણાવ્યું કે નશાની લત સામે ઝઝૂમી રહેલા ટીનએજર બાળકોની સુરક્ષા કરવી હવે એક નવા પ્રકારની માંગ બની ગઈ છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા એક કિસ્સામાં, એક રિયલ એસ્ટેટ ડેવલપરના પરિવારે તેમની એજન્સીને ત્યારે કામ પર રાખી, જ્યારે તેમના દીકરાની રિહેબિલિટેશન (rehabilitation) ની સારવાર પૂરી થઈ. બાઉન્સર્સને એ સુનિશ્ચિત કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું કે તે ટીનએજરને ક્યારેય એટલી વાર સુધી એકલો ન છોડવામાં આવે કે તે ફરીથી નશીલા પદાર્થો સુધી પહોંચ બનાવી શકે.
સિક્યોરિટી એજન્સીના સ્ટાફને પણ ટ્રેનિંગ
યાસીન મલિકે જણાવ્યું કે આઠ કલાકની એક શિફ્ટ માટે, પરિવારના સભ્યો દરેક બાઉન્સરને દરરોજ 1,500 રૂપિયા આપે છે. તેમણે આગળ કહ્યું કે હવે એજન્સીઓ પોતાના સ્ટાફને એ વાતની ટ્રેનિંગ આપી રહી છે કે તેઓ પોતાનું કામ પૂરી ગુપ્તતા સાથે કરે અને બાળકો સાથે નરમાશથી વર્તે. માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા કિસ્સાઓ લત સાથે જોડાયેલી ગંભીર વ્યવહાર સંબંધી સમસ્યાઓમાં તેજીથી વધારો બતાવે છે, ખાસ કરીને કોવિડ મહામારી પછી.
ડૉ. વૈષ્ણવે કહ્યું કે જે કિશોરો નાની ઉંમરમાં જ સ્માર્ટફોન મેળવી લે છે, અવારનવાર અભ્યાસ માટે, તેઓ ઘણીવાર મનોરંજન અથવા બીજાઓ પાસેથી પ્રશંસા મેળવવા માટે તેમના પર નિર્ભર થઈ જાય છે. તેમણે કહ્યું કે અમે ગંભીર લતના એવા કિસ્સાઓ જોઈ રહ્યા છીએ જ્યાં કિશોરોને સ્ક્રીન પર નિર્ભરતામાંથી બહાર આવવા માટે એકથી ચાર મહિના સુધી હોસ્પિટલમાં દાખલ રહેવું પડે છે. નશીલી દવાઓ અને દારૂની જેમ, આ પણ અત્યંત નશામુક્તિના કિસ્સાઓની એક નવી શ્રેણી બની ગઈ છે, જ્યાં પરંપરાગત રીતો ઘણીવાર કામ નથી કરતી.
હેલ્પલાઇનમાં વધી રહ્યા છે કોલ્સ
હેલ્પલાઇનના આંકડા પણ આ જ વલણ તરફ ઈશારો કરે છે. અમદાવાદમાં ‘અભયમ’ હેલ્પલાઇનના સંયોજક સતીશ કાડિયાએ જણાવ્યું કે મહામારી પછીથી બાળકોની સ્ક્રીનની લત અને હિંસક વર્તન સાથે જોડાયેલા કોલ્સમાં તેજીથી વધારો થયો છે. તેમણે કહ્યું કે આમાંથી મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, જ્યારે બાળકો પાસેથી ફોન લઈ લેવામાં આવે છે, ત્યારે તેઓ કાં તો પોતાને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરે છે અથવા પોતાના માતા-પિતા, મિત્રો કે પરિવારના સભ્યો પ્રત્યે આક્રમક થઈ જાય છે.
દીકરાને ડ્રગ્સથી બચાવવા માટે રાખ્યા બાઉન્સર્સ
વડોદરામાં, ‘ટાઇગર સિક્યોરિટી ગાર્ડ સર્વિસીસ’ ની ગુજરાત શાખાના માલિક અશફાક કપડિયાએ જણાવ્યું કે એક પરિવારે તેમની ટીમને કામ પર રાખી હતી. તે પરિવારનો દીકરો નશીલી દવાઓનો આદી હતો અને જ્યારે તેને પૈસા આપવાની મનાઈ કરવામાં આવતી હતી, ત્યારે તે અવારનવાર ગાળાગાળી અને મારપીટ પર ઉતરી આવતો હતો. કપડિયાએ કહ્યું કે અમે થોડા સમય સુધી ત્યાં અમારી ટીમ તૈનાત રાખી, જેના પછી તે યુવકે પરિવારને ભરોસો આપ્યો કે તે હવે ઠીક રીતે વર્તશે. તેમણે આગળ જણાવ્યું કે આવી સેવાઓનો ખર્ચ પ્રતિદિન 1,000 થી 5,000 રૂપિયાની વચ્ચે આવે છે.
હનીટ્રેપથી બચાવવા માટે સિક્યોરિટી
રાજકોટમાં, સિક્યોરિટી એજન્સીઓનું કહેવું છે કે માતા-પિતા હવે એવા કિશોરો પર નજર રાખવા માટે બાઉન્સર પણ રાખી રહ્યા છે, જેઓ તેજ રફ્તારથી ગાડી ચલાવવા, રસ્તાઓ પર ઝઘડા કરવા અને હનીટ્રેપ જેવી જોખમી સામાજિક પરિસ્થિતિઓમાં ફસાઈ જાય છે. ‘રામ સિક્યોરિટી એજન્સી’ ના માલિક કેયૂર ઉનાદકતે જણાવ્યું કે તેમના ઘણા ગ્રાહકો પ્રભાવશાળી રાજકારણીઓ અને વેપારીઓ છે, જેઓ પોતાના બાળકો સાથે જોડાયેલા કોઈ પણ વિવાદથી બચવા માંગે છે. ક્યારેક તેઓ ઈચ્છે છે કે બાળકો પર એવી રીતે નજર રાખવામાં આવે કે તેમને ખબર પણ ન પડે કે તેમના પર દરેક પળે દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. તેમને એ સુનિશ્ચિત કરવાનું કામ સોંપવામાં આવે છે કે બાળકો દારૂ કે નશીલા પદાર્થોનું સેવન ન કરે, કોઈની સાથે ઝઘડો ન કરે અને ખોટા લોકોની સોબતમાં ન પડે.
ખાસથી સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચ્યા બાઉન્સર્સ
એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પરિવારો આ પ્રકારની દેખરેખ પર દર મહિને 50,000 રૂપિયાથી પણ વધારે ખર્ચ કરી શકે છે. જે સેવા ક્યારેક માત્ર VIP લોકો અને ભીડભાડવાળી જગ્યાઓ સુધી જ સીમિત હતી, તે હવે સામાન્ય ઘરોમાં પણ પહોંચી રહી છે. આ તે પરિવારોની વધતી જતી હતાશા બતાવે છે, જેઓ લત અને આક્રમકતાના વિષચક્રમાં ફસાયેલા પોતાના કિશોર બાળકોને સંભાળવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
