Diarrhea Treatment Foods: વારંવાર દસ્ત અથવા ડાયરિયા થવા પર શરીરમાં ડિહાઈડ્રેશન એટલે કે પાણીની અછતનું જોખમ વધી જાય છે. નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થ (NIH) અનુસાર, દસ્ત થવા પર શરીરમાં પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સની ઉણપ પૂરી કરવી જરૂરી છે. આ માટે પુષ્કળ પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ યુક્ત ડ્રિંક્સ પીવો જેમ કે સૂપ અને સ્પોર્ટ્સ ડ્રિંક.
દસ્ત દરમિયાન, કેટલાક ફૂડ પાચનતંત્રને સુધારવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ કેટલાક ફૂડ દસ્તના લક્ષણો વધારી શકે છે. ડાયરિયા થવા પર તળેલું-શેકેલું, મસાલેદાર ભોજન, રેડ મીટ, કાચી શાકભાજી, દૂધ, ખાટા ફળો, કોફી, સોડા, દારૂ વગેરેથી પરેજી રાખો.
ડાયરિયા શું છે?
ડાયરિયા એટલે કે દસ્ત એવી પાચન સ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિને દિવસમાં ત્રણ કે તેથી વધુ વખત પાતળો, પાણી જેવો મળ આવે છે. તેનો સમયસર ઉપચાર અત્યંત જરૂરી છે. વારંવાર દસ્ત થવાથી શરીરમાં ડિહાઈડ્રેશનનું જોખમ વધે છે. ડાયરિયા દૂષિત ખોરાક અથવા પાણી, પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ, આંતરડામાં વાયરસ કે બેક્ટેરિયાના ચેપ અને દવાઓની આડઅસરને કારણે થાય છે. જ્યારે આંતરડા પાણીને યોગ્ય રીતે શોષી શકતા નથી ત્યારે મળ પાતળો અને પ્રવાહી થઈ જાય છે.
ડાયરિયામાં ડિહાઈડ્રેશનથી કેવી રીતે બચવું?
સ્વચ્છતાનો અભાવ, નબળી ઇમ્યુનિટી અને મુસાફરી દરમિયાન દૂષિત પાણી કે ખોરાકને કારણે સામાન્ય રીતે દસ્ત થવા લાગે છે. પુખ્ત વયના લોકોની સરખામણીએ બાળકોના સ્વાસ્થ્ય પર દસ્તની વધુ ખરાબ અસર પડે છે. નવજાત શિશુઓ અને નાના બાળકોમાં દસ્ત ખાસ કરીને ખતરનાક હોય છે અને એક-બે દિવસમાં જ ગંભીર ડિહાઈડ્રેશનનું કારણ બની શકે છે.
જો દર્દીને લાંબા સમયથી દસ્તની સમસ્યા હોય, તો અમે તેને કેટલાક ફૂડ અને ડ્રિંકથી પરેજી રાખવાની સલાહ આપીએ છીએ જેમ કે દૂધ અને દૂધની બનાવટો, તળેલી-મસાલેદાર વસ્તુઓ, પેકેજ્ડ ફૂડ, દારૂ, ચા, કોફી અને સુગરી ડ્રિંક્સ.
ડાયરિયાના લક્ષણો શું છે?
પુખ્ત વયના લોકો અને બાળકોમાં ડાયરિયાના આ સમાન લક્ષણો જોવા મળે છે:
દિવસમાં ત્રણ કે તેથી વધુ વખત પાણી જેવો પાતળો મળ આવવો
પેટમાં મરોડ કે દુખાવો
મળ ત્યાગ પર નિયંત્રણ ન રહેવું
ઉબકા આવવા અથવા ઉલટી થવી
મળમાં લોહી આવવું
તાવ અને ઠંડી લાગવી
ચક્કર આવવા
ડાયરિયા રોકવા માટેના ફૂડ અને ડ્રિંક
ડાયરિયા થવા પર દર્દીને નીચે મુજબના ફૂડ અને ડ્રિંક લેવા જોઈએ:
ચોખાનું ઓસામણ (કાંજી): ચોખાનું ઓસામણ ખાવાથી પાચનક્રિયા સારી થાય છે અને શરીરનું તાપમાન સંતુલિત રહે છે. તેમાં લીંબુ, મીઠું, મરી અને જીરું પાવડર ઉમેરી શકાય છે.
તાજું દહીં અથવા છાશ: આ પ્રોબાયોટિક્સના ઉત્તમ સ્ત્રોત છે, જે આંતરડાના ઇન્ફેક્શન સામે લડવામાં અને પેટને શાંત કરવામાં મદદ કરે છે. દહીંમાં રહેલા લેક્ટોબેસિલસ બેક્ટેરિયા દસ્ત રોકવામાં સહાયક છે.
બાફેલી શાકભાજી: દસ્તમાં બાફેલી શાકભાજી ખાવી ખૂબ ફાયદાકારક છે. તે સરળતાથી પચી જાય છે. દસ્તમાં દૂધી, કોળું અને બાફેલા બટાકા ખાઓ.
તાજું નાળિયેર પાણી: કાચા નાળિયેરનું તાજું પાણી પીવાથી શરીરમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ, પોટેશિયમ, સોડિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવા મિનરલ્સની પૂર્તિ થાય છે.
લીંબુ પાણી: દસ્તમાં મીઠું અને ખાંડ ઉમેરેલું લીંબુ પાણી પીવાથી શરીરની પાણીની અછત દૂર થાય છે અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ સંતુલિત થાય છે.
કેળું: દસ્તમાં કેળું ખાવું એ શ્રેષ્ઠ ઘરેલું ઉપાય છે. કેળું સરળતાથી પચે છે અને આંતરડાની બળતરા ઘટાડે છે. તેમાં રહેલું પેક્ટિન ફાઈબર મળને કઠણ બનાવવામાં મદદ કરે છે.
સફરજન: દસ્તમાં છોતરા વગરનું રાંધેલું સફરજન અથવા સફરજનની ચટણી ખાવી ફાયદાકારક છે. સફરજનમાં રહેલું પેક્ટિન મળને બાંધવામાં મદદ કરે છે.
ડાયરિયાથી બચવા માટે શું કરવું?
ડાયરિયાથી બચવા માટે સ્વચ્છતા સૌથી જરૂરી છે. ચોખ્ખું પાણી પીવો અને તાજો ખોરાક ખાઓ. જમતા પહેલા અને શૌચાલયના ઉપયોગ પછી સાબુથી હાથ ધોવો. રસ્તા પર ખુલ્લામાં રાખેલી વસ્તુઓ ન ખાઓ.
