Heart Health Lifestyle Habits: મજબૂત હૃદય માટે ઉંમર મુજબ બદલો તમારી આદતો, ૨૦ થી ૭૦ વર્ષ સુધીના દરેક તબક્કા માટે જાણો ‘હાર્ટ સ્પેશિયલ’ ટિપ્સ

Heart Health Lifestyle Habits: વધતી ઉંમરમાં દિલનું ફંક્શન પણ ધીમું પડવા લાગે છે. હૃદયના સ્નાયુઓ થોડા જાડા અને ધમનીઓ સખત થઈ જાય છે, જેનાથી હાર્ટને બ્લડ પંપ કરવા માટે વધારે મહેનત કરવી પડે છે. યુવાનોની સરખામણીએ ૮૦ વર્ષના લોકોની બ્લડ પમ્પિંગ ક્ષમતા લગભગ અડધી થઈ જાય છે.

અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશનના રિપોર્ટ અનુસાર, ૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના પુખ્ત વયના લોકોમાં દિલની બીમારીઓના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. ખોટી લાઈફસ્ટાઈલ અને ડાયાબિટીસના કારણે યુવાનોમાં હાર્ટ એટેકના કેસ વધી રહ્યા છે. વધતી ઉંમરમાં દિલને દુરસ્ત રાખવા માટે એક્સરસાઈઝ, હેલ્ધી ડાયટ, પૂરતી ઊંઘ, સિગારેટ-દારૂથી પરહેજ, તણાવથી દૂરી, રેગ્યુલર ચેકઅપ કરાવવું જરૂરી છે.

હાર્ટને હેલ્ધી રાખવાની ૭ રીતો, જે દરેક એજ ગ્રુપ માટે છે પરફેક્ટ-

મેયો ક્લિનિકે વધતી ઉંમરમાં દિલને સ્વસ્થ રાખવાની આ ૭ રીતો બતાવી છે:

• હેલ્ધી ડાયટ લો- બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ અને શુગર લેવલને કંટ્રોલ કરવા માટે હેલ્ધી ડાયટ લો. ફળ, શાકભાજી, લો ફેટ ડેરી પ્રોડક્ટ, આખા અનાજ વગેરે હાર્ટ હેલ્થ માટે ફાયદાકારક છે. મીઠું અને હાઈ સોડિયમ વાળા ફૂડ પ્રોડક્ટ, ખાંડ અને શુગરી ડ્રિંક્સ, હાઈ રિફાઈન્ડ કાર્બોહાઈડ્રેટ, દારૂ, રેડ મીટ, ફાસ્ટ ફૂડ, ચિપ્સ અને બેકરી પ્રોડક્ટ ન ખાઓ.

• એક્ટિવ રહો- દરરોજ ઓછામાં ઓછી ૩૦ થી ૬૦ મિનિટની ફિઝિકલ એક્ટિવિટીનું લક્ષ્ય રાખો. રેગ્યુલર એક્સરસાઈઝથી હૃદય રોગનું જોખમ ઓછું થાય છે. ફિઝિકલ એક્ટિવિટીથી વજન કંટ્રોલમાં રહે છે, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અને ટાઈપ ૨ ડાયાબિટીસનું જોખમ ઘટે છે.

• સિગારેટથી પરહેજ કરો- તમાકુમાં રહેલા કેમિકલ દિલ અને રક્ત વાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. સિગારેટનો ધુમાડો લોહીમાં ઓક્સિજનનું સ્તર ઓછું કરી દે છે, જેનાથી બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ રેટ વધી જાય છે. આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે શરીર અને મગજને પૂરતો ઓક્સિજન પહોંચાડવા માટે દિલને વધુ મહેનત કરવી પડે છે.

• વજન કંટ્રોલમાં રાખો- વજન વધવાથી હૃદય રોગનું રિસ્ક વધી જાય છે. વધેલું વજન એવી સ્થિતિઓને જન્મ આપે છે જે હૃદય રોગ થવાની શક્યતાને વધારે છે. વજન વધવાથી હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અને ટાઈપ ૨ ડાયાબિટીસનું જોખમ વધી જાય છે.

• સારી ઊંઘ લો- જે લોકો પૂરતી ઊંઘ નથી લેતા, તેમનામાં મેદસ્વીપણું, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદય રોગનો હુમલો, ડાયાબિટીસ અને ડિપ્રેશનનો ખતરો વધી જાય છે. સારી ઊંઘ માટે ડિનર જલ્દી કરો અને મોબાઈલને પોતાનાથી દૂર રાખો.

• સ્ટ્રેસને મેનેજ કરતા શીખો- સતત તણાવથી હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય રોગનું જોખમ વધી શકે છે. તણાવમાં ઓવર ઈટિંગથી બચો. આનાથી વજન વધે છે અને દિલના રોગ થવાનું રિસ્ક પણ વધી જાય છે. યોગ અને ધ્યાનથી સ્ટ્રેસને મેનેજ કરતા શીખો.

• રેગ્યુલર હેલ્થ ચેકઅપ કરાવો- દિલની બીમારીઓથી બચવા માટે ૧૮ની ઉંમર પછીથી દર બે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછી એક વાર બ્લડ ટેસ્ટ કરાવો. ઉંમર સાથે હેલ્થ ચેકઅપની સમય મર્યાદા બદલાતી રહે છે. આના વિશે એક્સપર્ટને પૂછો. જે લોકોના પરિવારમાં દિલના રોગોનો ઇતિહાસ રહ્યો છે તેમણે વધારે સતર્ક રહેવું જોઈએ.

એજ ગ્રુપ મુજબ પસંદ કરો સાચી આદતો અને રાખો દિલને હેલ્ધી

જ્હોન હોપકિન્સ મેડિસિને દરેક ઉંમરમાં દિલનું ખ્યાલ રાખવાની આ રીતો બતાવી છે-

૨૦-૩૦ ના એજ ગ્રુપ વાળા માટે હાર્ટ હેલ્ધી હેબિટ્સ

• સિગારેટ-દારૂ ન પીઓ

• સ્પોર્ટ્સ-એક્સરસાઈઝમાં એક્ટિવ રહો

• યોગ-મેડિટેશનથી તણાવને કંટ્રોલ કરો

• વાત-વાત પર ગુસ્સો કરવાથી બચો

• હાઈ પ્રોટીન-હાઈ કાર્બ ડાયટ લો

• કેલરી કાઉન્ટ પર ધ્યાન આપો

• સેચ્યુરેટેડ ફેટથી દૂરી બનાવો

૪૦ ના એજ ગ્રુપ વાળા માટે હાર્ટ હેલ્ધી હેબિટ્સ

• ફિઝિકલી એક્ટિવ રહો

• વર્કઆઉટ માટે સમય કાઢો

• સિગારેટ-દારૂથી પરહેજ કરો

• ઘરનું બનાવેલું લો કેલરી ફૂડ ખાઓ

• બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ, શુગર લેવલ કંટ્રોલમાં રાખો

• BMI ચેક કરો, વજન ન વધવા દો

• પોતાનું મેડિકલ ચેકઅપ કરાવો

૫૦ ના એજ ગ્રુપ વાળા માટે હાર્ટ હેલ્ધી હેબિટ્સ

• હેલ્ધી લાઈફસ્ટાઈલ અપનાવો

• વર્કઆઉટમાં લાપરવાહી ન કરો

• મેદસ્વીપણું ન વધવા દો

• મહિલાઓ મેનોપોઝ પછી હાર્ટ હેલ્થ પર ધ્યાન આપે

• બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ, શુગર લેવલ પર નજર રાખો

• શરીરમાં અસામાન્ય લક્ષણો દેખાવા પર ડોક્ટરને જણાવો

• ઊંઘના પેટર્ન પર ધ્યાન આપો, જરૂર હોય તો ડોક્ટરને મળો

૬૦ ના એજ ગ્રુપ વાળા માટે હાર્ટ હેલ્ધી હેબિટ્સ

• બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ, શુગર લેવલ ચેક કરો

• લાઈફસ્ટાઈલની ખોટી આદતો બદલો

• ડાયટમાં ફળ અને શાકભાજીની માત્રા વધારી દો

• ફિઝિકલ એક્ટિવિટીથી વજન કંટ્રોલમાં રાખો

• કાર્ડિયોની સાથે વેઈટ ટ્રેનિંગ એક્સરસાઈઝ કરો

• જો કોઈ હેલ્થ ઈશ્યુ છે તો સમયસર દવા લો

૭૦ અને તેથી વધુના એજ ગ્રુપ વાળા માટે હાર્ટ હેલ્ધી હેબિટ્સ

• પોતાની હેલ્થ પર ફોકસ કરો

• સેહતને અનુરૂપ ડાયટ લો

• બધી દવાઓ સમયસર લો

• પોતાની મેડિકલ હિસ્ટ્રીનો રેકોર્ડ રાખો

• અસામાન્ય સ્થિતિમાં તરત જ ડોક્ટરની મદદ લો

• ફ્લૂ, ન્યુમોનિયા જેવી બીમારીઓની વેક્સિન લો

નાની આદતોનો મોટો ફાયદો

નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થ અનુસાર, શરીરની જેમ વધતી ઉંમરમાં દિલને આસાનીથી સ્વસ્થ રાખી શકાય છે. આ માટે ૨૦ની ઉંમર પછીથી દિલને દુરસ્ત રાખવાની કોશિશ શરૂ કરી દો. સૂવા-ઉઠવાની આદતો, સિગારેટ-દારૂનું સેવન, જંક ફૂડ, ફિઝિકલ એક્ટિવિટી અને તણાવને મેનેજ કરવાની સાચી રીત શીખીને દિલને લાંબા સમય સુધી હેલ્ધી રાખી શકાય છે.