Thyroid Disease Management: થાયરોઇડની બીમારી વર્તમાન સમયમાં ઘણી સામાન્ય બની ગઈ છે. લાઈફસ્ટાઈલ અને ખાનપાનની ગરબડ, ઊંઘની વધતી તકલીફોએ આ રોગના જોખમને ઘણું વધારી દીધું છે. પરિણામે મહિલા-પુરુષ, બાળકો-વૃદ્ધો તમામ આનો શિકાર બની રહ્યા છે.
થાયરોઇડ ખરેખર એક નાની ગ્રંથિ હોય છે, જે આપણા ગળામાં સામેની બાજુએ આવેલી હોય છે. આ ભલે નાની ગ્રંથિ છે પરંતુ તેની અસર આખા શરીર પર પડે છે. આ ગ્રંથિ થાયરોઇડ હોર્મોન (T3 અને T4) નું ઉત્પાદન કરે છે, જે મેટાબોલિઝમથી લઈને શરીરના વજન, હૃદયના ધબકારા, શરીરના તાપમાન અને માનસિક સ્થિતિને નિયંત્રિત કરે છે. જ્યારે આ ગ્રંથિ જરૂરિયાત કરતા ઓછા કે વધારે હોર્મોન બનાવવા લાગે છે, ત્યારે થાયરોઇડની સમસ્યા ઉદ્ભવે છે.
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે, દિનચર્યાની કેટલીક ગરબડ આદતો એવી છે જે તમને પણ આ બીમારીનો શિકાર બનાવી શકે છે, જેના વિશે તમામ લોકોએ સાવધાન રહેવું જોઈએ.
થાયરોઇડની સમસ્યાને જાણો
થાયરોઇડની સમસ્યા મુખ્યત્વે બે પ્રકારની હોય છે: હાઇપોથાયરોડિઝમ અને હાઇપરથાયરોડિઝમ.
હાઇપોથાયરોડિઝમમાં થાયરોઇડ ગ્રંથિ પૂરતા પ્રમાણમાં હોર્મોન બનાવી શકતી નથી. હાઇપોથાયરોડિઝમમાં અચાનક વજન વધવા, સતત થાક, ઠંડી વધુ લાગવા, કબજિયાત, ત્વચા સૂકી થવા અને વાળ ખરવાની સમસ્યા થાય છે.
જ્યારે હાઇપરથાયરોડિઝમમાં જરૂરિયાત કરતા વધારે હોર્મોન બનવા લાગે છે. તેના કારણે ઝડપથી વજન ઘટવા, હૃદયના ધબકારામાં અનિયમિતતા, વધુ પરસેવો થવો, ગભરામણ અને ઊંઘ ન આવવા જેવા લક્ષણો દેખાય છે.
ગરબડ આદતો બની શકે છે આ બીમારીનું કારણ
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે, આપણી કેટલીક ગરબડ આદતો આ રોગના જોખમને વધારનારી હોઈ શકે છે.
૧. અસંતુલિત આહારથી વધે છે જોખમ
ખોટું ખાનપાન થાયરોઇડ બીમારીનું મુખ્ય કારણ છે.
આયોડિન, સેલેનિયમ, ઝિંક અને આયર્ન જેવા પોષક તત્વો થાયરોઇડ હોર્મોનના નિર્માણ અને તેના સંતુલન માટે અત્યંત જરૂરી હોય છે.
આ બીમારીથી બચવા માટે પ્રોસેસ્ડ તેમજ જંક ફૂડ, વધુ ખાંડ અને રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઈડ્રેટ વાળી વસ્તુઓ ઓછી ખાવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
આયોડિનની ઉણપથી હાઇપોથાયરોડિઝમનું જોખમ વધે છે, તેથી નિયમિત રીતે સંતુલિત આહાર લેવો ખૂબ જ જરૂરી માનવામાં આવે છે.
૨. શું તમે વધુ તણાવ લો છો?
અવારનવાર તણાવમાં રહેતા લોકોમાં થાયરોઇડ બીમારી થવાનું જોખમ વધુ જોવા મળે છે.
તણાવ દરમિયાન શરીરમાં કોર્ટિસોલ હોર્મોનનું સ્તર વધી જાય છે, જે થાયરોઇડ હોર્મોનના સંતુલનને બગાડી શકે છે.
આ સિવાય તણાવને કારણે ઊંઘની ઉણપ, અનિયમિત ખાનપાન અને હોર્મોનલ અસંતુલન જેવી સમસ્યાઓ પણ થાય છે, જેનાથી પણ તમે આ રોગનો શિકાર બની શકો છો.
૩. ઊંઘ પૂરી ન થવી જોખમી
સારા સ્વાસ્થ્ય માટે સારી ઊંઘ લેવી પણ જરૂરી છે. પૂરતી ઊંઘ ન લેવી એ પણ થાયરોઇડ બીમારીનું મુખ્ય કારણ છે.
ઊંઘ દરમિયાન શરીર પોતાની હોર્મોનલ સિસ્ટમને રિસેટ કરે છે. એવામાં ઊંઘ પૂરી ન થવાથી હોર્મોનલ બેલેન્સ બગડવા લાગે છે.
ઊંઘની ઉણપથી ઈમ્યુન સિસ્ટમ નબળી પડે છે, જેનાથી ઓટોઈમ્યુન થાયરોઇડ રોગ થવાનું જોખમ વધી જાય છે.
૪. સતત બેસી રહેવાની આદત નુકસાનકારક
સતત બેસી રહેવાની જીવનશૈલી પણ તમને થાયરોઇડનો શિકાર બનાવી શકે છે.
શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને વ્યાયામ તમારા મેટાબોલિઝમને સક્રિય રાખે છે, જે થાયરોઇડ હોર્મોનનું મુખ્ય કામ છે.
જ્યારે તમે શારીરિક પરિશ્રમ નથી કરતા ત્યારે મેટાબોલિઝમ ધીમું થઈ જાય છે અને હાઇપોથાયરોડિઝમના લક્ષણો વધી શકે છે.
નિયમિત વોક, યોગ અને વ્યાયામથી થાયરોઇડ હોર્મોનની સંવેદનશીલતા સારી થાય છે અને ઊંઘની ગુણવત્તા સુધરે છે.
