Kanpuriya Aloo Dhaniya: જો તમે પણ ચટપટું ખાવાના શોખીન હોવ અને શોધી રહ્યા હોવ કોઈ એવી ડિશ જે મિનિટોમાં બનીને તૈયાર થઈ જાય અને સ્વાદ પણ એવો હોય કે જીભને અડી જાય તો કાનપુરના પ્રખ્યાત આલુ ધનિયા તમારા માટે એક પરફેક્ટ વિકલ્પ હોઈ શકે છે. આ માત્ર એક ડિશ નથી, પરંતુ કાનપુરની ગલીઓનું એ પ્રખ્યાત સ્ટ્રીટ ફૂડ છે જેનું નામ સાંભળતા જ મોંમાં પાણી આવી જાય છે. બાફેલા બટાકા પર લપેટેલી તીખી લીલા ધાણાની ચટણી અને ઉપરથી સરસવના તેલનો એ કાનપુરીયા તડકો જેની સુગંધ જ કોઈને પણ પોતાના દીવાના બનાવી દે. ચાલો જાણી લઈએ આને બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત.
આલુ ધનિયાનો અતરંગી ઇતિહાસ
આલુ ધનિયાની રેસીપી જાણતા પહેલા ચાલો જાણીએ આના વિશે કેટલીક વધુ વાતો. આલુ ધનિયાને ધાણાના બટાકા (ધનિયા કે આલુ) ના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે અને આ ઉત્તર પ્રદેશમાં ખાવામાં આવતી એક ખૂબ જ ચટપટી ડિશ છે. ખાસ કરીને કાનપુરમાં આને ખૂબ પસંદ કરવામાં આવે છે. એટલા માટે જ ત્યાંની મોટાભાગની ચાટની દુકાનો પર તમને આલુ ધનિયા મળી જાય છે. કેટલાક લોકો આને ચટણીના બટાકા પણ કહે છે. વળી, વાત કરીએ આના ઇતિહાસની તો આની શરૂઆત ૧૯૭૦ ની આસપાસ કાનપુરના સ્થાનિક ચાટ વિક્રેતાઓએ કરી હતી. આમ તો આલુ ચાટની ઉત્પત્તિ તો ઉત્તર પ્રદેશમાં થઈ જ હતી, પરંતુ કાનપુરના લોકોએ પોતાની અતરંગી શૈલીનો પરિચય આપતા આમાં લીલા ધાણાને ઉમેરીને (એડ કરીને) આને એક નવો ટ્વિસ્ટ આપી દીધો. ચાલો હવે જાણીએ આને બનાવવાની સરળ રીત.
આવશ્યક સામગ્રી
બાફેલા બટાકા: ૪-૫ (મીડિયમ સાઇઝના)
લીલા ધાણા: ૧ મોટો કપ (ઝીણા સમારેલા)
લીલા મરચા: ૨-૩
આદુ: ૧ ઇંચનો ટુકડો
સરસવનું તેલ: ૧-૨ મોટી ચમચી
જીરું: ૧ નાની ચમચી
હિંગ: ૨ ચપટી
લીંબુનો રસ: ૧ નાની ચમચી
મીઠું: સ્વાદાનુસાર
બનાવવાની ઝટપટ રીત
કાનપુરીયા સ્ટાઈલ ચટપટા ધાણાના બટાકા બનાવવા માટે સૌથી પહેલા તમારે ૪ થી ૫ બાફેલા બટાકાને ફોલીને નાના અને ચોરસ ટુકડામાં કાપી લેવાના છે. આ પછી આનો મુખ્ય જીવ એટલે કે તીખી લીલી ચટણી તૈયાર કરવા માટે એક મિક્સર જારમાં એક મોટો કપ સાફ ધોયેલા લીલા ધાણા, ૩ થી ૪ લીલા મરચા અને એક ઇંચ આદુનો ટુકડો નાખવાનો છે. સાથે જ આમાં ખૂબ જ થોડું પાણી ઉમેરીને એક ઘટ્ટ અને બારીક પેસ્ટ બનાવી લેવાની છે.
પછી આ પીસેલી પેસ્ટ એટલે કે ચટણીને એક વાટકીમાં કાઢી લેવાની છે અને તેમાં સ્વાદ વધારવા માટે એક નાની ચમચી ચાટ મસાલો, અડધી નાની ચમચી શેકેલા જીરુંનો પાવડર, અડધી નાની ચમચી સંચળ (કાળું મીઠું) અને સ્વાદાનુસાર સાદું મીઠું મિક્સ કરી દેવાનું છે. આ પછી ચટણીમાં બે ચમચી તાજો લીંબુનો રસ નીચોવવાનો છે, એવું કરવાથી આની તીખાશ બેલેન્સ થશે અને ચટણીનો રંગ બિલકુલ લીલોછમ બનેલો રહેશે.
હવે એક મોટા મિક્સિંગ બાઉલમાં કાપેલા બાફેલા બટાકા લેવાના છે અને તેની ઉપર આ તૈયાર ચટપટી ધાણાની ચટણી નાખી દેવાની છે. આ પછી ચમચીની મદદથી અથવા વાસણને હલાવીને બટાકાને હળવા હાથે ત્યાં સુધી ટોસ કરવાના છે, જ્યાં સુધી ચટણીનું એક ઘટ્ટ પડ દરેક બટાકાના ટુકડા પર સારી રીતે લપેટાઈ ન જાય. આ સ્ટેપ પર ધ્યાન રાખવું કે બટાકા તૂટી ન જાય. લો તૈયાર છે તમારા કાનપુરીયા સ્ટ્રીટ સ્ટાઈલ આલુ ધનિયા, આને ટૂથપિક લગાવીને પીરસો.
