NALSAR Students CJI: દીક્ષાંત સમારોહમાં CJI સૂર્યકાંતની હાજરી સામે NALSAR વિદ્યાર્થીઓની વાંધાની રજૂઆત
NALSAR Students CJI: હૈદરાબાદ સ્થિત નેશનલ એકેડમી ઑફ લીગલ સ્ટડીઝ એન્ડ રિસર્ચ (NALSAR) યુનિવર્સિટીના 2026 બેચના વિદ્યાર્થીઓએ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) જસ્ટિસ સૂર્યકાંતને પોતાના દીક્ષાંત સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવતા વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. અહેવાલ અનુસાર, વિદ્યાર્થીઓએ યુનિવર્સિટી પ્રશાસનને CJIને મુખ્ય અતિથિ બનાવવાના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની માંગ કરી છે.
યુનિવર્સિટીએ હજુ સુધી દીક્ષાંત સમારોહની તારીખ જાહેર કરી નથી અને CJIની હાજરીની સત્તાવાર પુષ્ટિ પણ કરી નથી. જોકે, વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે તેમને મુખ્ય અતિથિ તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી પહેલેથી જ હતી. NALSARમાં CJIનું દીક્ષાંત સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહેવું લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરા રહી છે.
વિદ્યાર્થીઓનો વિરોધ CJIના તાજેતરના નિવેદનો અને દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થી આંદોલનો દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહી સંબંધિત કેસોમાં તેમની અધ્યક્ષતાવાળી સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચના વલણને લઈને છે.
23 જુલાઈએ 2026 બેચના વિદ્યાર્થીઓએ યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સેલર, રજિસ્ટ્રાર, પ્રોફેસરો અને પ્રશાસનને પત્ર લખીને CJIને દીક્ષાંત સમારોહના મુખ્ય અતિથિ બનાવવાના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની વિનંતી કરી હતી. જોકે, વિદ્યાર્થીઓના જણાવ્યા મુજબ શનિવાર સુધી યુનિવર્સિટીએ ન તો તેમના પત્રની પુષ્ટિ કરી હતી અને ન તો આ અંગે પોતાનું વલણ જાહેર કર્યું હતું.
પોલીસ કાર્યવાહી અંગે CJIના વલણથી નારાજગી
વિદ્યાર્થીઓના વિરોધનું એક કારણ તાજેતરમાં દિલ્હીમાં થયેલા ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ (CJP)ના આંદોલન દરમિયાન કથિત પોલીસ અત્યાચાર અંગે સુપ્રીમ કોર્ટના વલણને પણ માનવામાં આવે છે.
20 જુલાઈએ NALSAR કેમ્પસમાં આ વિરોધની પ્રથમ ઝલક જોવા મળી હતી, જ્યારે વિદ્યાર્થીઓએ NEET પ્રદર્શનકારીઓ અને જંતર-મંતર ખાતે ઉપવાસ પર બેઠેલા સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુક સાથે એકતા વ્યક્ત કરી હતી. તેના બે દિવસ બાદ વિદ્યાર્થીઓએ સામૂહિક વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું.
તે જ દરમિયાન કોકરોચ જનતા પાર્ટીના સંસદ માર્ચ દરમિયાન થયેલા કથિત પોલીસ અત્યાચાર સામે CJI સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે સ્વપ્રેરિત રીતે નોંધ લઈને કાર્યવાહી શરૂ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
આ દરમિયાન CJIની કેટલીક ટિપ્પણીઓ પણ ચર્ચામાં રહી હતી. તેમના ‘વી આર નોટ ઇન્ટરેસ્ટેડ ઇન વિડિયોઝ, વી ડોન્ટ હેવ ટાઇમ ટુ વોચ ધેમ’ અને ‘ડોન્ટ વેસ્ટ અવર ટાઇમ એન્ડ ડોન્ટ વેસ્ટ યોર ટાઇમ’ જેવા કથિત નિવેદનોના વિડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા હતા.
વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના પત્રમાં આ જ નિવેદનો અને તાજેતરના ઘટનાક્રમનો ઉલ્લેખ કરીને યુનિવર્સિટી પ્રશાસનને CJIને મુખ્ય અતિથિ બનાવવાના નિર્ણય પર ફરીથી વિચાર કરવાની માંગ કરી છે.
વિદ્યાર્થીઓનો વાંધો શા માટે મહત્વનો છે?
NALSAR દેશની અગ્રણી કાયદા યુનિવર્સિટીઓમાંની એક છે. એવા સંજોગોમાં અંતિમ વર્ષના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા પોતાના દીક્ષાંત સમારોહના મુખ્ય અતિથિને લઈને જાહેરમાં વાંધો ઉઠાવવો ખાસ મહત્વનો માનવામાં આવે છે.
વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના પત્રમાં CJIનો વ્યક્તિગત વિરોધ કર્યો નથી, પરંતુ તેમના તાજેતરના જાહેર નિવેદનો અને સંવિધાનિક પદ પર રહી વિદ્યાર્થી આંદોલન સંબંધિત કેસોમાં અદાલતના વલણને પોતાની આપત્તિનું કારણ ગણાવ્યું છે.
હાલમાં યુનિવર્સિટીની તરફથી વિદ્યાર્થીઓની માંગ અંગે કોઈ જાહેર પ્રતિસાદ આપવામાં આવ્યો નથી. દીક્ષાંત સમારોહની અંતિમ તારીખ શું રહેશે અને તેમાં CJI મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહેશે કે નહીં તે પણ હજુ સ્પષ્ટ નથી.
TISSમાં દીક્ષાંત સમારોહ સ્થગિત
વિદ્યાર્થીઓનો આ વિરોધ એવા સમયે સામે આવ્યો છે, જ્યારે દેશની બીજી અગ્રણી સામાજિક વિજ્ઞાન સંસ્થા ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સોશિયલ સાયન્સિસ (TISS)માં પણ CJIની હાજરીને લઈને વિદ્યાર્થી અસંતોષ અને કાર્યક્રમ સ્થગિત થવાની ઘટના સામે આવી ચૂકી છે.
TISSએ પોતાના 86મા વાર્ષિક દીક્ષાંત સમારોહના માત્ર બે દિવસ પહેલાં ‘અણધારી પરિસ્થિતિઓ’નો ઉલ્લેખ કરીને કાર્યક્રમ સ્થગિત કરી દીધો હતો. આ સમારોહ 2 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ યોજાવાનો હતો. તેમાં CJI જસ્ટિસ સૂર્યકાંત મુખ્ય અતિથિ અને બૉમ્બે હાઇકોર્ટના કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રવિન્દ્ર ઘુગે વિશિષ્ટ અતિથિ તરીકે હાજર રહેવાના હતા.
સમારોહ સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હોવાની માહિતી સંસ્થાના રજિસ્ટ્રારે 31 જુલાઈની મધરાતે લગભગ 12:50 વાગ્યે ઈ-મેલ દ્વારા આપી હતી.
ઈ-મેલમાં રજિસ્ટ્રારે લખ્યું હતું, ‘અમને તમને જણાવતા ખેદ થાય છે કે કેટલીક અણધારી પરિસ્થિતિઓને કારણે TISSનો 86મો દીક્ષાંત સમારોહ, જે 2 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ યોજાવાનો હતો, સ્થગિત કરવામાં આવ્યો છે. અમે સમજીએ છીએ કે આ પ્રસંગ સ્નાતક બનતા વિદ્યાર્થીઓ, તેમના પરિવારજનો, ફેકલ્ટી અને સ્ટાફ માટે કેટલો મહત્વનો છે. આ પરિસ્થિતિમાં તમારી સમજ અને ધીરજ બદલ અમે આભારી છીએ. નવી તારીખ અને આગળની માહિતી ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે. થયેલી અસુવિધા બદલ અમને ખેદ છે અને તમારા સતત સહકાર માટે આભાર.’
જોકે, સંસ્થાએ જાહેરમાં જસ્ટિસ સૂર્યકાંતનું નામ મુખ્ય અતિથિ તરીકે જાહેર કર્યું નહોતું, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે તેની માહિતી પહેલેથી જ હતી.
ઘણા વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે અંતિમ ક્ષણે સમારોહ સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય એટલા માટે લેવામાં આવ્યો કારણ કે સંચાલનને આશંકા હતી કે દીક્ષાંત સમારોહ દરમિયાન વિરોધ પ્રદર્શન થઈ શકે છે.
નોંધનીય છે કે ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’નું નામ અને તેની પ્રેરણા CJI સૂર્યકાંતની 15 મેની તે ટિપ્પણીમાંથી મળી હતી, જેમાં તેમણે એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું હતું, ‘સમાજમાં પહેલેથી જ એવા પરજીવી હાજર છે, જે વ્યવસ્થા પર હુમલો કરે છે. શું તમે પણ તેમની સાથે જોડાવા માંગો છો? કેટલાક યુવાનો એવા છે, જેઓ રોજગાર ન મળવા અને વ્યવસાયમાં સ્થાન ન બનાવી શકવાને કારણે કોકરોચની જેમ દરેક જગ્યાએ ફેલાઈ જાય છે.’
જોકે, બાદમાં CJIએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમના નિવેદનને સંદર્ભથી અલગ કરીને રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં વિવાદ વધુ ઊંડો બની ગયો હતો. મે મહિનામાં શરૂ થયેલા આ આંદોલન બાદ દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શન થયા અને અંતે કેન્દ્રીય શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાજીનામું આપ્યું હતું.
આ પહેલાં ધ વાયરએ પોતાના એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે 28 જુલાઈએ યોજાનાર જસ્ટિસ H.R. ખન્ના મેમોરિયલ લેક્ટર પણ સ્થગિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં CJI મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહેવાના હતા.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, CJIને OP જિંદલ ગ્લોબલ યુનિવર્સિટીના દીક્ષાંત સમારોહમાં પણ આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેમણે તેમાં હાજરી આપવા માટે કથિત રીતે ઇનકાર કર્યો હતો.
અનેક વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પોલીસ કર્મચારીઓ કેમ્પસની મુલાકાત લઈ રહ્યા હતા. તેમનું કહેવું હતું કે પોલીસને આશંકા હતી કે વિદ્યાર્થીઓ CJI વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શન કરી શકે છે.
કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે તેમના પરિવારજનો દૂર-દરાજથી આવ્યા હતા. તેમણે દીક્ષાંત સમારોહમાં હાજરી આપવા માટે નોન-રિફંડેબલ ટિકિટો બુક કરાવી હતી અને અન્ય જરૂરી વ્યવસ્થાઓ પણ કરી હતી.
કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીઓના અનૌપચારિક સમૂહ ‘પ્રોગ્રેસિવ સ્ટુડન્ટ્સ ફોરમ’એ પણ સમારોહ સ્થગિત કરવાના નિર્ણયની ટીકા કરી હતી. સમૂહે માંગ કરી હતી કે અથવા તો દીક્ષાંત સમારોહ મૂળ કાર્યક્રમ મુજબ યોજવામાં આવે અથવા વિદ્યાર્થીઓને તેમની ડિગ્રી અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો તાત્કાલિક આપવામાં આવે.
