Fridge Without Compressor: શું કોઈ વસ્તુને ઠંડી રાખવા માટે આગનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે? હકીકતમાં, ગ્રીનહિલ ફોર્જ નામના એક યુટ્યુબરે આગ, પાણી અને મીઠાનો ઉપયોગ કરીને એવું ફ્રિજ બનાવ્યું છે, જે વીજળી વાપરતા કૉમ્પ્રેસર વગર ઠંડક આપી શકે છે. ગ્રીનહિલ ફોર્જે આ અંગે એક વીડિયો પણ પોસ્ટ કર્યો છે, જેમાં તેમનો પ્રોટોટાઇપ તાપમાનને 5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી લાવવામાં સફળ રહ્યો હતો. જે દેશો અથવા વિસ્તારો વીજળીની અછતની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે, તેમના માટે આ પ્રયોગ આશાનું કિરણ સાબિત થઈ શકે છે.
આગ અને મીઠાથી ઠંડક કેવી રીતે મળશે?
– ગ્રીનહિલ ફોર્જનો પ્રોટોટાઇપ એબ્સૉર્પ્શન રેફ્રિજરેશન ટેક્નૉલોજી પર કામ કરે છે. આ ટેક્નૉલોજી એક સદી કરતાં પણ વધુ જૂની છે. તેમાં ઠંડક માટે કૉમ્પ્રેસરની જરૂર પડતી નથી.
– એબ્સૉર્પ્શન રેફ્રિજરેશન સિસ્ટમના બે મુખ્ય ભાગો છે. જનરેટર અને એબ્સૉર્બર. તેમાં જનરેટરમાં કૅલ્શિયમ ક્લોરાઇડ એટલે કે રસ્તા પર છાંટવામાં આવતા મીઠાનું દ્રાવણ અને નિસ્યંદિત પાણી ભરવામાં આવે છે.
– આગની ગરમીથી આ દ્રાવણ ગરમ થતાં જ પાણી વરાળ બનીને કન્ડેન્સરમાં જાય છે અને ફરી પાણીમાં ફેરવાઈ જાય છે.
મીઠાનું દ્રાવણ અને વરાળ ઠંડક પેદા કરે છે
ત્યારબાદ આ પાણી ખૂબ ઓછા દબાણવાળા ઇવેપોરેટરમાં પહોંચે છે. તેમાં પાણી તેના ઉત્કલન તાપમાને પહોંચે તે પહેલાં જ વરાળ બનવા લાગે છે. પાણીના વરાળ બનવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન તે આસપાસની ગરમી શોષી લે છે.
તેનાથી ઠંડક પેદા થાય છે. ત્યારબાદ એબ્સૉર્બરમાં ઘટ્ટ મીઠાનું દ્રાવણ છાંટવામાં આવે છે, જે વરાળને શોષીને દબાણ સતત ઓછું જાળવી રાખે છે. સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો આગ ગરમી આપે છે અને મીઠાનું દ્રાવણ ઓછા દબાણે પાણીને બાષ્પીભવન કરાવીને ઠંડક જાળવી રાખે છે.
જાતે પોતાના હાથથી પ્રોટોટાઇપ બનાવ્યો
અહેવાલો અનુસાર, યુટ્યુબર ગ્રીનહિલ ફોર્જે પોતાનો પ્રોટોટાઇપ જાતે પોતાના હાથથી તૈયાર કર્યો છે. આ માટે તેમણે સ્ટેનલેસ સ્ટીલની શીટ્સ, પાઇપો અને સિલ્વર બ્રેઝિંગનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેમણે કૂલિંગ કૉઇલને વાળવા માટે પાઇપમાં પાણી જમાવ્યું અને પછી તેને વાળી, જેથી પાઇપ દબાઈને ચપટી ન થઈ જાય. આ જ રીતે લીકેજ રોકવા માટે વૅક્યૂમ પંપની મદદ લેવામાં આવી હતી.
ગ્રીનહિલ ફોર્જે આખી સિસ્ટમ પર નજર રાખવા માટે એક આર્ડુઇનો કન્ટ્રોલર પણ લગાવ્યો છે, જે સતત તાપમાન, દબાણ અને પંપની ઝડપને નિયંત્રિત કરે છે તથા જોખમ જણાય ત્યારે અલાર્મ વગાડીને સાવચેત કરે છે.
આવી કૂલિંગ સિસ્ટમનો શું ફાયદો છે?
સામાન્ય ફ્રિજમાં ઠંડક માટે કૉમ્પ્રેસરનો ઉપયોગ થાય છે, જે મોટા પ્રમાણમાં વીજળી વાપરે છે. જ્યારે ગ્રીનહિલ ફોર્જના પ્રોટોટાઇપમાં કૉમ્પ્રેસર વગર ઠંડક પેદા કરવામાં આવે છે. તેના કારણે તે વીજળીની મોટી બચત કરી શકે છે.
જોકે, આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે વીજળીમુક્ત નથી. તેમાં નાના સર્ક્યુલેશન પંપ અને કૂલિંગ ફૅનનો ઉપયોગ થાય છે, જે લગભગ 30થી 50 વૉટ વીજળી વાપરે છે. આટલી વીજળી નાના સોલર પેનલમાંથી પણ સરળતાથી મેળવી શકાય છે. આ સિસ્ટમમાં ઠંડક મુખ્યત્વે લાકડાં અથવા ચૂલાની આગથી પેદા થાય છે.
આ ટેક્નૉલોજી એવા વિસ્તારો, ફાર્મહાઉસ અથવા વર્કશોપ માટે ઉત્તમ વિકલ્પ બની શકે છે, જ્યાં વીજળી ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ બાળવા માટે લાકડાં સરળતાથી મળી શકે છે.
