Bank Deposit Insurance: જો આવતીકાલે સવારે તમને સમાચાર મળે કે જે બેંકમાં તમારી આખી જિંદગીની કમાણી જમા છે તે નાદાર થઈ ગઈ છે, તો શું થશે? શું તમારા પૈસા પૂરેપૂરા સુરક્ષિત છે? RBI એ આ સવાલનો એક રાહત આપનારો પરંતુ ચોંકાવનારો જવાબ આપ્યો છે. ખરેખર RBI ની પેટા સંસ્થા ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) અનુસાર, માર્ચ ૨૦૨૫ સુધી દેશના લગભગ ૯૭.૬% બેંક ખાતાઓ વીમાકૃત (Insured) છે. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ બેંક ડૂબે છે, તો મોટાભાગના ખાતાધારકોને તેમના પૈસા પાછા મળી જશે.
૫ લાખનું શું છે આખું ગણિત?
RBI ના નિયમો મુજબ, દરેક ખાતાધારકને એક બેંકમાં મહત્તમ ૫ લાખ રૂપિયા સુધીનો વીમો મળે છે. આમાં તમારું સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ, FD, RD અને કરન્ટ એકાઉન્ટ બધું જ સામેલ છે. અહીં એ વાત ધ્યાન આપવા જેવી છે કે ૫ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા પ્રતિ બેંક છે. ધારો કે જો તમારા ખાતામાં ૧૦ લાખ રૂપિયા જમા છે અને બેંક ડૂબી જાય છે, તો તમને માત્ર ૫ લાખ જ મળશે. બાકીના ૫ લાખ વીમાના દાયરાની બહાર રહેશે.
મોટા અમીરો માટે ખતરાની ઘંટડી?
રિપોર્ટમાંથી એક રસપ્રદ આંકડો સામે આવ્યો છે. ભલે ૯૭.૬% ખાતાઓ વીમાકૃત હોય, પરંતુ જો કુલ જમા રકમની વાત કરીએ, તો માત્ર ૪૧.૫% પૈસા જ સુરક્ષિત છે. સરળ ભાષામાં સમજાવીએ તો, આનો સીધો અર્થ એ છે કે નાના જમાકર્તાઓના પૈસા તો સુરક્ષિત છે, પરંતુ જે ખાતાઓમાં મોટી રકમ જમા છે, તેમનો મોટો હિસ્સો જોખમમાં રહે છે.
સુરક્ષા માટે RBI કરી રહ્યું છે કામ
સારી વાત એ છે કે DICGC નું વીમા ફંડ ૧૫.૨% વધીને ₹૨.૨૯ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે, જે કોઈપણ કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે પૂરતું છે. આ ઉપરાંત, RBI એ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ થી એક નવા રિસ્ક બેઝ્ડ ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ ફ્રેમવર્કને પણ મંજૂરી આપી દીધી છે, જેથી બેંકોને વધુ મજબૂત બનાવી શકાય.
તમારા દેશની રિઝર્વ બેંક પર તમે ભરોસો રાખો, તે તમારા પૈસાની સુરક્ષામાં હંમેશા લાગેલી છે. જોકે, તમારી મોટી જમા રકમને એક જ બેંકમાં રાખવાને બદલે અલગ-અલગ બેંકોમાં વહેંચવી એ સમજદારીભર્યો નિર્ણય હોઈ શકે છે.
