Arab Nations Refuse Iran War: ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ખાડી દેશો પર બેલેસ્ટિક મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા સતત ચાલુ છે. આરબ દેશોની સુરક્ષા વ્યવસ્થા ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઈ છે. આરબ દેશો પાસે હવે બહુ મર્યાદિત વિકલ્પો છે: કાં તો તેઓ અમેરિકાનો સાથ આપે અથવા ઈરાની મિસાઈલોનું જોખમ વહોરે. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ સ્વીકાર્યું છે કે તેના 40 ટકા હુમલા ઈઝરાયેલ તરફ અને મોટાભાગના હુમલા પડોશી આરબ દેશો તરફ થયા છે. ઈરાને ખાડી દેશો પર 2000 થી વધુ પ્રોજેક્ટાઈલ દાગ્યા છે.
ઈરાનનું માનવું છે કે તેના મિસાઈલ હુમલાના ડરથી આ આરબ દેશો અમેરિકાથી દૂર થઈ જશે. બીજી તરફ અમેરિકા હવે આરબ દેશો પર ઈરાન વિરુદ્ધ યુદ્ધમાં જોડાવા માટે ભારે દબાણ કરી રહ્યું છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાના વિદેશ નીતિ સલાહકાર કમાલ ખરાઝીએ જણાવ્યું કે, “આ હુમલા ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે જ્યાં સુધી ખાડી દેશો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આ સંઘર્ષમાંથી પાછળ હટવા માટે રાજી નહીં કરી લે.”
ઈરાન સામેના યુદ્ધમાં જોડાવાનો આરબ દેશોનો ઈન્કાર!
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગયા અઠવાડિયે કહ્યું હતું કે અમેરિકા માટે તેના આરબ સાથીઓને ઈરાનના હાથે માર ખાતા જોવું એ સૌથી મોટું આશ્ચર્ય હતું. તેમણે દાવો કર્યો કે આ હુમલાઓને કારણે ખાડી દેશોએ યુદ્ધમાં જોડાવાની ‘જિદ’ કરી છે. પરંતુ ટ્રમ્પના દાવાઓથી વિપરીત, ખાડી દેશોએ વારંવાર કહ્યું છે કે તેમનો આ યુદ્ધમાં જોડાવાનો કોઈ ઈરાદો નથી.
જોકે, ટ્રમ્પના નજીકના સાથી સીનેટર લિન્ડસે ગ્રાહમે અમેરિકાના આરબ સાથીઓ પર દબાણ વધાર્યું છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયા જેવા સાથીઓની રક્ષા કેમ કરવી જોઈએ જેઓ ઈરાન વિરુદ્ધ સંઘર્ષમાં ભાગ લેવાનો ઈન્કાર કરી રહ્યા છે? તેમણે ચેતવણી આપી કે જો તેઓ આમ નહીં કરે તો “તેના પરિણામો ભોગવવા પડશે.”
આ મામલે દુબઈના અબજોપતિ બિઝનેસમેન ખલાફ અલ હબતૂરે X પર લખ્યું (જે બાદમાં ડિલીટ કર્યું): “અમે સારી રીતે જાણીએ છીએ કે અમારા પર હુમલો કેમ થઈ રહ્યો છે અને અમે એ પણ જાણીએ છીએ કે કોણે આખા ક્ષેત્રને આ ખતરનાક તણાવમાં ધકેલી દીધું છે.”
ખાડી દેશો જંગમાં સામેલ કેમ નથી થઈ રહ્યા?
અવિશ્વાસ: ખાડી દેશોમાં એવી લાગણી છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસને આરબ સાથીઓની સુરક્ષા કરતા ઈઝરાયેલની સુરક્ષાને વધુ પ્રાથમિકતા આપી છે. આ અવિશ્વાસ તેમની યુદ્ધમાં જોડાવાની રાહમાં અવરોધ છે.
કાયમી પડોશી: કુવૈત યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર બદરે કહ્યું કે અમેરિકી સેનાઓ આખરે આ વિસ્તાર છોડીને ચાલી જશે, જ્યારે ઈરાન એક કાયમી પડોશી બનીને રહેશે. તેથી આરબ દેશોએ બાબતોની લગામ પોતાના હાથમાં લેવી પડશે.
સાઉદીની સ્થિતિ: જો સાઉદી અરેબિયા યુદ્ધમાં ઉતરે તો તેણે યમન સરહદે હૂતી બળવાખોરો અને લાલ સમુદ્ર એમ અનેક મોરચે લડવું પડી શકે છે.
UAE એ હજુ સુધી કર્યો છે માત્ર એક હુમલો
ઈઝરાયેલી અધિકારીના મતે, દુબઈ પર થઈ રહેલા હુમલાના જવાબમાં UAE એ ઈરાનના એક પ્લાન્ટને તોડી પાડ્યો છે. જોકે અબુ ધાબીએ આ દાવાઓને ફગાવી દીધા છે અને કહ્યું છે કે તેમનું વલણ માત્ર રક્ષણાત્મક છે અને તેઓ આ તણાવમાં ખેંચાશે નહીં.
શું ઈરાનની રણનીતિ કામ કરી રહી છે?
એવા સંકેતો મળી રહ્યા છે કે ઈરાનની રણનીતિ અસર કરી રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકેબંધીને કારણે દુનિયાના તેલ પુરવઠાનો પાંચમો ભાગ જોખમમાં છે. અમેરિકાએ દુનિયાના દેશોને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાની એક મહિનાની છૂટ આપી છે. કતારે પણ ગેસ ઉત્પાદન રોકવું પડ્યું છે, જેનાથી યુરોપમાં ગેસના ભાવ 50% વધી ગયા છે.
કતારના ઉર્જા મંત્રીએ ચેતવણી આપી છે કે જો આ સંઘર્ષ ચાલુ રહેશે તો તેલના ભાવ 150 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આરબ દેશો ક્યાં સુધી આ હુમલાઓ સહન કરશે અને ક્યારે કોઈ મોટો નિર્ણય લેશે.
