Global Peace Index 2026: ગ્લોબલ પીસ ઈન્ડેક્સ (GPI) એ ચાલુ વર્ષ, ૨૦૨૬ માટે સૌથી સુરક્ષિત દેશોની પોતાની યાદી જાહેર કરી છે. ગ્લોબલ પીસ ઈન્ડેક્સનું કહેવું છે કે તેણે ૧૬૩ દેશોમાં શાંતિના સ્તરનું વિશ્લેષણ કરીને દુનિયાની આ સૌથી વિસ્તૃત વાર્ષિક રેન્કિંગ જાહેર કરી છે. આ યાદીમાં આઈસલેન્ડ ટોચ પર છે એટલે કે તેને સૌથી સુરક્ષિત દેશ માનવામાં આવ્યો છે. જ્યારે આશ્ચર્યજનક રીતે રશિયાને સૌથી નીચે રાખવામાં આવ્યું છે. ભારત આ યાદીમાં ટોચના ૧૦૦ દેશોમાં સ્થાન બનાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
વર્ષ ૨૦૨૬ ના ગ્લોબલ પીસ ઈન્ડેક્સ (GPI) થી જાણવા મળે છે કે દુનિયામાં શાંતિનું સ્તર સતત ઘટી રહ્યું છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ સશસ્ત્ર સંઘર્ષ (હથિયારબંધ લડાઈ) છે. બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીથી હવે સૌથી વધુ સક્રિય સરકારી સંઘર્ષ દુનિયામાં થઈ રહ્યા છે, જ્યારે બાહ્ય સંઘર્ષોમાં સામેલ દેશોની સંખ્યા ૨૦૦૮ પછીથી બમણી થઈ ગઈ છે.
દસ સૌથી સુરક્ષિત દેશો
૧. આઈસલેન્ડ
૨. ન્યુઝીલેન્ડ
૩. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ
૪. સ્લોવેનિયા
૫. આયરલેન્ડ
૬. ઓસ્ટ્રિયા
૭. પોર્ટુગલ
૮. સિંગાપોર
૯. ફિનલેન્ડ
૧૦. જાપાન
આઈસલેન્ડ સતત ૧૯મા વર્ષે દુનિયાનો સૌથી શાંતિપૂર્ણ દેશ બનેલો છે. ત્યાં કોઈ કાયમી સેના નથી, ગુનાખોરી દર ખૂબ ઓછો છે અને સામાજિક ભરોસો ખૂબ વધારે છે. ૨૦૨૬ માં ન્યુઝીલેન્ડ એક સ્થાન ઉપર ચઢીને વૈશ્વિક સ્તરે બીજા સ્થાને આવી ગયું છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ વૈશ્વિક સ્તરે ત્રીજા સ્થાને છે, જ્યારે સ્લોવેનિયા બે સ્થાન ઉપર ચઢીને ચોથા સ્થાને આવી ગયું છે. આયરલેન્ડ વૈશ્વિક સ્તરે શાંતિપૂર્ણ દેશોમાં પાંચમા સ્થાને છે.
જાપાન ટોપ-૧૦ માં સામેલ
શાંતિપૂર્ણ દેશોની યાદીમાં છઠ્ઠા નંબર પર ઓસ્ટ્રિયા, સાતમા પર પોર્ટુગલ, આઠમા નંબર પર સિંગાપોર, નવમા પર ફિનલેન્ડ અને દસમા પર જાપાન છે. આ યાદીમાં ૧૧મા નંબર પર ડેનમાર્કને રાખવામાં આવ્યું છે. જ્યારે ભારતના પાડોશી દેશોમાં સૌથી સારી રેન્કિંગ ભૂટાન (૧૬) ની છે. ભારતને આ યાદીમાં ૧૨૭મો નંબર મળ્યો છે. પાકિસ્તાનની ૧૫૨ રેન્કિંગ છે.
આ યાદી મુજબ ભારતનો જૂનો સહયોગી રશિયા સૌથી ઓછો શાંતિપૂર્ણ દેશ છે. રશિયાને સીરિયા અને અફઘાનિસ્તાનથી નીચે રાખવામાં આવ્યું છે. રશિયા સિવાય સુદાન, ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો, યુક્રેન અને ઈઝરાયેલ પાંચ સૌથી અસુરક્ષિત દેશોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. યુદ્ધથી ઝઝૂમી રહેલું ઈરાન ૧૪૪મા નંબર પર છે. અમેરિકાને ૧૩૪મી રેન્કિંગ આપવામાં આવી છે.
આ કોઈ દેશની કુલ સ્થિરતાને સમજવા માટે એક ઉત્તમ માર્ગદર્શિકા છે પરંતુ મુસાફરોએ જમીની સ્તર પર વ્યવહારુ યોજના બનાવવા માટે અધિકૃત વિદેશ-કાર્યાલયની સલાહ અને તે દેશ સાથે જોડાયેલી ખાસ માહિતી જરૂર જોવી જોઈએ.
યુરોપના દેશો યાદીમાં ઉપર
આ યાદી મુજબ, પશ્ચિમી અને મધ્ય યુરોપ સૌથી શાંતિપૂર્ણ ક્ષેત્ર બનેલા છે. પશ્ચિમ એશિયા અને ઉત્તરી આફ્રિકા સૌથી ઓછા શાંતિપૂર્ણ ક્ષેત્ર છે. ગયા વર્ષે GPI ના આઠ ક્ષેત્રોમાંથી માત્ર પૂર્વી યુરોપ અને મધ્ય એશિયા ક્ષેત્રમાં સરેરાશ સુધારો જોવા મળ્યો હતો. દક્ષિણ એશિયામાં સૌથી વધુ ઘટાડો નોંધાયો છે. તેનું મુખ્ય કારણ નેપાળ અને પાકિસ્તાનમાં શાંતિના સ્તરમાં ઘટાડો છે.
આ વર્ષે GPI ની ૨૦મી આવૃત્તિ આવી છે, જે દુનિયાની ૯૯.૭ ટકા વસ્તીને કવર કરતા શાંતિના સ્તરના આધારે ૧૬૩ સ્વતંત્ર દેશો અને ક્ષેત્રોને રેન્ક કરે છે. તે શાંતિની સ્થિતિને માપવા માટે ૨૩ સંકેતકોનો ઉપયોગ કરે છે. તે ત્રણ ક્ષેત્રો- સામાજિક સુરક્ષા સ્તર, ઘરેલું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષનો વ્યાપ અને સૈન્યીકરણની ડિગ્રી પારખે છે.
આ વર્ષના પરિણામો જણાવે છે કે ગયા વર્ષની તુલનામાં વૈશ્વિક શાંતિનું સરેરાશ સ્તર ૦.૭ ટકા ઘટી ગયું છે. ઇન્ડેક્સમાં સામેલ ૧૬૩ દેશોમાંથી ૯૯ દેશોમાં શાંતિનું સ્તર ઘટ્યું છે અને ૬૨ દેશોમાં સુધારો થયો છે. આ વર્ષે એવા ૧૧૯ દેશો છે જે ૨૦૦૮ ની તુલનામાં ઓછા શાંતિપૂર્ણ થઈ ગયા છે.
