ITR E-Verification Rules: ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે ITR ફાઈલિંગ પ્રોસેસ ચાલુ છે. જો તમે હજી સુધી તમારું ITR ફાઈલ નથી કર્યું, તો તમારા માટે જરૂરી છે કે તમે તેને ૩૧ જુલાઈ પહેલા જ કરી લો કારણ કે ITR ફાઈલ કરવાની છેલ્લી તારીખ છે. આ સિવાય જો તમે તમારું ITR ફાઈલ કરી દીધું છે તો તમારા માટે જરૂરી છે કે તમે ITR ફાઈલ કર્યા પછી ૩૦ દિવસની અંદર તેનું ઈ-વેરિફિકેશન (e-Verification) પણ કરો. જો નક્કી સમયમાં આ પ્રક્રિયા પૂરી કરવામાં ન આવી, તો આવકવેરા વિભાગ તમારા રિટર્નને અમાન્ય માની શકે છે. સાથે જ તેની અસર રિફંડ મળવાથી લઈને ટેક્સ સાથે જોડાયેલા અન્ય કામો પર પણ પડી શકે છે. ચાલો સમજીએ ITR ઈ-વેરિફિકેશન શા માટે જરૂરી હોય છે.
ITR ફાઈલ ડેડલાઈન
સૌથી પહેલા તમને જણાવી દઈએ કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ ૩૧ જુલાઈ ૨૦૨૬ છે. ટેક્સપેયર્સ આવકવેરા વિભાગના ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર જઈને PAN અને પાસવર્ડની મદદથી ITR ફાઈલ કરી શકે છે. પહેલીવાર રિટર્ન ભરનારા લોકોએ PAN, આધાર અને અન્ય જરૂરી માહિતી સાથે પહેલા રજીસ્ટ્રેશન કરવું પડશે. છેલ્લા સમયે વેબસાઈટ પર વધારે ટ્રાફિક કે ટેકનિકલ મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે. આવા સમયે સમય રહેતા પોતાનું ITR ફાઈલ જરૂર કરી લો.
ITR ફાઈલ પછી ઈ-વેરિફિકેશન જરૂરી
માત્ર ITR ફાઈલ કરી દેવું પૂરતું હોતું નથી. રિટર્ન દાખલ કર્યા પછી ૩૦ દિવસની અંદર તેનું ઈ-વેરિફિકેશન કરવું અનિવાર્ય પણ હોય છે. જો તમે આવું નથી કરતા, તો આવકવેરા વિભાગ તમારા રિટર્નને અધૂરું કે અમાન્ય માની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમારું ટેક્સ રિફંડ અટકી શકે છે અને રિટર્નની પ્રોસેસિંગમાં પણ વિલંબ થઈ શકે છે. તમે તમારા ITRનું ઈ-વેરિફિકેશન સ્ટેટસ ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલના ITR-V સેક્શનમાં જઈને જોઈ શકો છો.
ITR ઈ-વેરિફિકેશન કેવી રીતે કરવું?
આવકવેરા વિભાગના ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર લોગ ઈન કરો.
e-Verify Return વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
તમારું PAN, Assessment Year અને Acknowledgement Number દાખલ કરો.
લોગ ઈન કર્યા પછી My Accountમાં જઈને e-Verify Return પસંદ કરો.
સ્ક્રીન પર હવે તે રિટર્ન દેખાશે, જેનું વેરિફિકેશન બાકી છે.
સંબંધિત ITRની સામે e-Verify પર ક્લિક કરો.
આ પછી તમે આમાંથી કોઈપણ રીતે ઈ-વેરિફિકેશન કરી શકો છો-
પહેલાથી હાજર Electronic Verification Code (EVC)નો ઉપયોગ કરો.
નવો EVC જનરેટ કરીને વેરિફાય કરો.
Aadhaar OTP દ્વારા વેરિફિકેશન પૂરું કરો.
પ્રક્રિયા પૂરી થયા પછી તમને સ્ક્રીન પર એક Acknowledgement મળશે અને તેની માહિતી તમારા રજિસ્ટર્ડ ઈમેલ પર પણ મોકલી દેવામાં આવશે.
ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ સિવાય ટેક્સપેયર્સ અન્ય માધ્યમોથી પણ ITR વેરિફાય કરી શકે છે, જે કંઈક આ રીતે છે-
નેટ બેંકિંગ
આધાર OTP
બેંક એકાઉન્ટ અથવા ડીમેટ એકાઉન્ટ દ્વારા EVC
કેટલીક પસંદગીની બેંકોના ATMથી જનરેટ કરેલા EVC દ્વારા
શું કોઈ બીજી વ્યક્તિ પણ તમારું ITR વેરિફાય કરી શકે છે?
હા, જો તમે કોઈ અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા (Authorised Signatory) અથવા Representative Assesseeને અધિકાર આપ્યો છે, તો તે પણ તમારી તરફથી ઈ-વેરિફિકેશન કરી શકે છે. આ માટે અન્ય તમામ માન્ય રીતો વાપરી શકાય છે, જેમ કે-
આધાર OTP
નેટ બેંકિંગ EVC
બેંક અથવા ડીમેટ એકાઉન્ટથી EVC
સફળ ઈ-વેરિફિકેશન પછી સ્ક્રીન પર Transaction ID સાથે એક કન્ફર્મેશન મેસેજ દેખાશે. સાથે જ, આવકવેરા વિભાગ તરફથી તમારા ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર રજિસ્ટર્ડ ઈમેલ આઈડી પર પુષ્ટિનો ઈમેલ પણ મોકલવામાં આવશે. જો વેરિફિકેશન કોઈ અધિકૃત પ્રતિનિધિએ કર્યું છે, તો કન્ફર્મેશન ઈમેલ પ્રતિનિધિ અને ટેક્સપેયર બંનેના રજિસ્ટર્ડ ઈમેલ પર મોકલવામાં આવશે.
૩૦ દિવસમાં ઈ-વેરિફિકેશન નથી કર્યું તો શું થશે?
જો તમે નક્કી સમય મર્યાદાની અંદર ITRનું ઈ-વેરિફિકેશન નથી કરતા, તો આવકવેરા વિભાગ તમારા રિટર્નને દાખલ નથી કરવામાં આવ્યું તેવું માની શકે છે. તેનો અર્થ છે કે તમારે તે જ મુશ્કેલીઓ સહન કરવી પડી શકે છે, જે ITR ન ભરનાર વ્યક્તિને હોય છે જેમ કે રિફંડમાં વિલંબ, ટેક્સ સાથે જોડાયેલા અન્ય મામલાઓમાં મુશ્કેલી અને લાગુ નિયમો મુજબ કાર્યવાહી.
જોકે, જો કોઈ કારણસર સમય પર ઈ-વેરિફિકેશન નથી થઈ શક્યું, તો તમે Condonation of Delay માટે અરજી કરી શકો છો. જેમાં વિલંબનું કારણ જણાવવાનું હોય છે. જો આવકવેરા વિભાગ તમારી વિનંતી સ્વીકારી લે છે, ત્યારે જ ઈ-વેરિફિકેશન માન્ય ગણાશે અને તમારું ITR કાયદેસર માનવામાં આવશે.
