Fish Farming Loan: દેશમાં માછલી પાલનનો બિઝનેસ મોટા સ્તરે થાય છે. સ્થાનિક ઉપરાંત દુનિયાના અનેક દેશોમાં માછલીઓનો પુરવઠો થાય છે. ફાયદાકારક વ્યવસાયમાં માછલી પાલન પણ સામેલ છે.
- માછલી પાલનનો પ્રોજેક્ટ કેવી રીતે શરૂ કરવો?
- માછલી પાલન માટે લોન કેટલી મળે છે?
- શું માછલી પાલન લોન પર સબસિડી મળે છે?
- પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના (PMMSY)ના મુખ્ય ઉદ્દેશો
- માછલી પાલન માટે પાત્રતા શું છે?
- માછલી પાલન માટે કયા દસ્તાવેજો જોઈએ?
- માછલી પાલન શરૂ કરવા માટે સૌથી પહેલાં શું કરવું જોઈએ?
- શું માછલી પાલન લોન પર સબસિડી મળે છે?
- માછલી પાલન માટે લોન ક્યાંથી મળશે?
- શું પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના હેઠળ પણ માછલી પાલન માટે લોન લઈ શકાય છે?
- માછલી પાલન માટે કેટલી સબસિડી મળે છે?
આવી સ્થિતિમાં ઘણા લોકો અને ખેડૂતો એવા છે, જેઓ આ બિઝનેસ શરૂ કરવાનું પણ વિચારી રહ્યા છે. આ દરમિયાન સવાલ એ છે કે માછલી પાલનનો પ્રોજેક્ટ કેવી રીતે શરૂ કરવો? શું તેના માટે કોઈ લોનની સુવિધા છે? શું તેના પર સબસિડી પણ મળે છે? ચાલો આ તમામ સવાલોના જવાબ જાણીએ…
માછલી પાલનનો પ્રોજેક્ટ કેવી રીતે શરૂ કરવો?
દેશમાં નાના સ્તરથી લઈને મોટા સ્તર સુધી માછલી પાલનનો બિઝનેસ થાય છે. જો તમે પણ આ કરવા માંગતા હો, તો આ માહિતી તમારા માટે ખાસ હોઈ શકે છે.
માછલી પાલન પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવાની વાત કરીએ તો તમારે સૌથી પહેલાં તેના માટે પ્લાનિંગ કરવું પડશે. તમારે નક્કી કરવું પડશે કે તમે માછલી પાલનનો પ્રોજેક્ટ ક્યાં સ્થાપિત કરવા માંગો છો, તેના માટે જગ્યા, જમીન, પાણીની પૂરતી ઉપલબ્ધતા, માછલીના પ્રકાર અથવા બીજ, બજેટ અને બજાર નક્કી કરવાનું હોય છે. જો તમે તળાવમાં કરવા માંગતા હો, તો તમે નિયમો અનુસાર કરી શકો છો, આ ઉપરાંત તમે પાણી માટે ટાંકીનું પણ નિર્માણ કરી શકો છો.
માછલી પાલન માટે લોન કેટલી મળે છે?
ભારતમાં માછલી પાલનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે મત્સ્યપાલન વિભાગ બનાવ્યો છે. તેના દ્વારા તમને અનેક સુવિધાઓ મળે છે. આ બિઝનેસ માટે અનેક લોન ઉપલબ્ધ છે. તેમાં તમે પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના, કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ મત્સ્ય યોજના સહિત અન્ય યોજનાઓ હેઠળ પણ લોન લઈ શકો છો.
દેશમાં માછલી પાલન માટે કેટલી લોન મળે છે, તે તમારા બિઝનેસની સાઇઝ અને યોજના સાથે તમારી પાત્રતા પર નિર્ભર કરે છે. જોકે નાના સ્તરથી લઈને મોટા બિઝનેસ માટે સરકાર માછલી પાલન માટે લોન આપે છે. તેની રકમ 50 હજાર રૂપિયાથી લઈને 20 લાખ રૂપિયા સુધીની હોઈ શકે છે.
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ હેઠળ તમને કોઈ ગેરંટી વિના આશરે 2 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન મળી શકે છે. તેમાં જો તમે સમયસર લોનની ચુકવણી કરી દો છો, તો તમને વાર્ષિક વ્યાજ દર માત્ર 4% પડે છે. તમે તમારી નજીકની બેંક જેમ કે સ્ટેટ બેંક, સેન્ટ્રલ બેંક, બેંક ઓફ બરોડા અને અધિકૃત બેંકમાં જઈને લોન માટે અરજી કરી શકો છો.
શું માછલી પાલન લોન પર સબસિડી મળે છે?
માછલી પાલન લોન પર સબસિડીની વાત કરીએ તો હા, તે મળે છે. આ સબસિડી પાત્ર ખેડૂતો/માછીમારોને પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના હેઠળ મળે છે. યોજના અનુસાર, સામાન્ય વર્ગને 40%ની સબસિડી મળે છે, જ્યારે મહિલા, SC, STને 60% સુધીની સબસિડી મળે છે.
પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના (PMMSY)ના મુખ્ય ઉદ્દેશો
| ક્ર. સં. | PMMSYના મુખ્ય ઉદ્દેશો |
|---|---|
| 1 | ટકાઉ, જવાબદાર, સમાવેશી અને ન્યાયસંગત રીતે મત્સ્ય પાલન ક્ષેત્રની ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવો. |
| 2 | જમીન અને પાણીના વિસ્તરણ, સઘનતા (Intensification), વૈવિધ્યકરણ અને ઉત્પાદક ઉપયોગ દ્વારા માછલીનું ઉત્પાદન અને ઉત્પાદકતા વધારવી. |
| 3 | પાક પછીના વ્યવસ્થાપન (Post-harvest management) અને ગુણવત્તા સુધારણા સહિત મૂલ્ય શ્રૃંખલાનું આધુનિકીકરણ અને મજબૂતીકરણ કરવું. |
| 4 | માછીમારો અને માછલી ખેડૂતોની આવક બમણી કરવી અને અર્થપૂર્ણ રોજગારનું સર્જન કરવું. |
| 5 | કૃષિ સંબંધિત કુલ મૂલ્યવર્ધિત (GVA) અને નિકાસમાં મત્સ્ય પાલન (Fisheries) ક્ષેત્રના યોગદાનમાં વધારો કરવો. |
| 6 | માછીમારો અને માછલી ખેડૂતો માટે સામાજિક, ભૌતિક અને આર્થિક સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી. |
| 7 | મજબૂત મત્સ્ય પાલન વ્યવસ્થાપન અને નિયમનકારી માળખું તૈયાર કરવું. |
માછલી પાલન માટે પાત્રતા શું છે?
- માછલી પાલન માટે પાત્રતાની વાત કરીએ તો તમે ભારતીય હોવા જોઈએ.
- તમે ખેડૂત, માછીમાર, બિઝનેસ મેન વગેરે હોઈ શકો છો.
- તમારી પાસે જમીન, તળાવ, પાણીની સુવિધા સહિત અન્ય જરૂરી વસ્તુઓ હોવી જોઈએ.
- તમારો ક્રેડિટ સ્કોર 750 અથવા તેનાથી વધુ હોય, તો લોન મળવામાં સુવિધા થઈ શકે છે.
માછલી પાલન માટે કયા દસ્તાવેજો જોઈએ?
માછલી પાલન માટેના દસ્તાવેજોમાં ઓળખપત્ર, પાન કાર્ડ, એડ્રેસ પ્રૂફ, બિઝનેસ, પ્રોજેક્ટની માહિતી અને રજિસ્ટ્રેશન, બેંક સ્ટેટમેન્ટ, ITR વગેરેની જરૂર પડી શકે છે.
માછલી પાલન શરૂ કરવા માટે સૌથી પહેલાં શું કરવું જોઈએ?
માછલી પાલન શરૂ કરવા માટે સૌથી પહેલાં તમારે સંબંધિત બિઝનેસ પર રિસર્ચ કરી લેવું જોઈએ.
શું માછલી પાલન લોન પર સબસિડી મળે છે?
હા, માછલી પાલન લોન પર સબસિડી મળે છે.
માછલી પાલન માટે લોન ક્યાંથી મળશે?
માછલી પાલન માટે લોન તમે બેંક, કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની યોજનાઓ હેઠળ લઈ શકો છો.
શું પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના હેઠળ પણ માછલી પાલન માટે લોન લઈ શકાય છે?
હા, પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના હેઠળ પણ માછલી પાલન માટે લોન લઈ શકાય છે. આ બિઝનેસ શરૂ કરવા માટે તે ઘણી મદદરૂપ થઈ શકે છે.
માછલી પાલન માટે કેટલી સબસિડી મળે છે?
માછલી પાલન માટે 40%થી લઈને 60% સુધીની સબસિડીની વ્યવસ્થા છે.

