Right Side Chest Pain: શ્વાસ લેતી વખતે છાતીની જમણી બાજુ અચાનક દુખાવો અનુભવવો ઘણા લોકો માટે ચિંતાનું કારણ બની શકે છે. ખાસ કરીને જ્યારે ઊંડો શ્વાસ લેતી વખતે, ખાંસી ખાતી વખતે અથવા શરીરને હલાવતી વખતે દુખાવો વધે, ત્યારે તેને માત્ર ગેસ અથવા સ્નાયુઓની સમસ્યા સમજવી યોગ્ય નથી. છાતીની જમણી બાજુ દુખાવા પાછળ સ્નાયુઓમાં ખેંચાણથી લઈને ફેફસાં અને તેની આસપાસની પટલમાં સોજા સુધીનાં અનેક કારણો હોઈ શકે છે.
- શ્વાસ લેતી વખતે છાતીની જમણી બાજુ દુખાવો કેમ વધી શકે છે?
- શું છાતીની જમણી બાજુનો દુખાવો ફેફસાંની સમસ્યા સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે?
- પ્લ્યુરલ ઇન્ફ્લેમેશનમાં શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો કેમ થાય છે?
- ખાંસી અને શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો થાય તો શું તે બ્રોન્કાઇટિસ અથવા ન્યુમોનિયાનો સંકેત છે?
- શું પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ પણ છાતીની જમણી બાજુ દુખાવાનું કારણ બની શકે છે?
છાતીનો દુખાવો માત્ર એક જ બીમારીનો સંકેત હોતો નથી. તેની પાછળ છાતીની દીવાલ, ફેફસાં, પ્લ્યુરા, પાચનતંત્ર અને ક્યારેક હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ હોઈ શકે છે. તેથી દુખાવો કઈ બાજુ છે તેના કરતાં વધુ મહત્ત્વનું એ છે કે દુખાવો ક્યારે શરૂ થયો, શ્વાસ લેવાથી કેટલો વધે છે અને તેની સાથે કયાં અન્ય લક્ષણો જોવા મળે છે.
શ્વાસ લેતી વખતે છાતીની જમણી બાજુ દુખાવો કેમ વધી શકે છે?
જો ઊંડો શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો વધે, તો તેને પ્લ્યુરિટિક ચેસ્ટ પેઇન કહેવામાં આવે છે. આવો દુખાવો સામાન્ય રીતે શ્વાસ લેતી વખતે અથવા ખાંસી ખાતી વખતે વધુ તીવ્ર લાગે છે, કારણ કે ફેફસાં અને છાતીની દીવાલની હિલચાલ દરમિયાન અસરગ્રસ્ત ભાગમાં ખેંચાણ વધે છે.
મેયો ક્લિનિક અનુસાર, પ્લ્યુરા ફેફસાંને આવરી લેતી પાતળી પટલ છે. તેમાં ઇન્ફ્લેમેશન અથવા બળતરા થવાથી શ્વાસ લેતી વખતે તીવ્ર અથવા સોય ભોંકાતી હોય એવો દુખાવો અનુભવાઈ શકે છે. આ દુખાવો જમણી કે ડાબી, કોઈપણ બાજુ થઈ શકે છે. તે કયા ભાગમાં સમસ્યા છે તેના પર આધાર રાખે છે.
શું છાતીની જમણી બાજુનો દુખાવો ફેફસાંની સમસ્યા સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે?
NCBI અનુસાર, કેટલાક કિસ્સાઓમાં છાતીનો દુખાવો ફેફસાં સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે. આ દુખાવો જમણી અથવા ડાબી, કોઈપણ બાજુ થઈ શકે છે. ન્યુમોનિયા, પ્લ્યુરાઇટિસ, પ્લ્યુરલ ઇફ્યુઝન, ન્યુમોથોરેક્સ અને પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ જેવી વિવિધ સ્થિતિઓમાં શ્વાસ લેતી વખતે વધતો છાતીનો દુખાવો થઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, ન્યુમોનિયામાં સામાન્ય રીતે તાવ, કફ, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને છાતીમાં દુખાવો પણ થઈ શકે છે. બીજી તરફ, પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમમાં અચાનક શ્વાસ ચઢવો અને શ્વાસ લેતી વખતે વધતો છાતીનો દુખાવો મુખ્ય લક્ષણોમાં સામેલ હોઈ શકે છે.
પ્લ્યુરલ ઇન્ફ્લેમેશનમાં શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો કેમ થાય છે?
NCBI અનુસાર, પ્લ્યુરાના બે પડ હોય છે, જે સામાન્ય સ્થિતિમાં શ્વાસ લેતી વખતે એકબીજા પર સરળતાથી સરકે છે. જ્યારે આ ભાગમાં ઇન્ફ્લેમેશન એટલે કે સોજો આવે છે, ત્યારે શ્વાસ લેતી વખતે થતી હિલચાલ દુખાવો પેદા કરી શકે છે.
આ સ્થિતિને પ્લ્યુરાઇટિસ અથવા પ્લ્યુરિસી કહેવામાં આવે છે. તેની પાછળ વાઇરલ ઇન્ફેક્શન, ન્યુમોનિયા, પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ અને કેટલીક ઑટોઇમ્યુન સ્થિતિઓ સહિત અનેક કારણો હોઈ શકે છે. પ્લ્યુરિટિક પેઇન સામાન્ય રીતે સોય ભોંકાતી હોય અથવા કોઈ વસ્તુ અંદર ઘૂસી રહી હોય એવી લાગણી પેદા કરી શકે છે. ઊંડો શ્વાસ લેતી વખતે અથવા ખાંસી ખાતી વખતે દુખાવો વધી શકે છે.
ખાંસી અને શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો થાય તો શું તે બ્રોન્કાઇટિસ અથવા ન્યુમોનિયાનો સંકેત છે?
ખાંસી સાથે છાતીમાં દુખાવો થવાનાં અનેક કારણો હોઈ શકે છે. વારંવાર અથવા જોરથી ખાંસી ખાવાથી છાતીના સ્નાયુઓ પર દબાણ પડી શકે છે અને તેના કારણે શ્વાસ લેતી વખતે અથવા શરીરને હલાવતી વખતે દુખાવો થઈ શકે છે. પરંતુ ખાંસી સાથે તાવ, શ્વાસ ચઢવો, નબળાઈ, ઝડપથી શ્વાસ ચાલવો અથવા કફ પણ હોય, તો શ્વસનતંત્રના ઇન્ફેક્શનની શક્યતા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
NCBI અનુસાર, ન્યુમોનિયામાં તાવ, ઠંડી લાગવી, ખાંસી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને છાતીમાં પ્લ્યુરિટિક દુખાવો જેવાં લક્ષણો એકસાથે જોવા મળી શકે છે. એક્યુટ બ્રોન્કાઇટિસમાં ખાંસી મુખ્ય લક્ષણ હોય છે અને છાતીમાં અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે. જોકે, માત્ર જમણી બાજુ શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો થવાથી બ્રોન્કાઇટિસની પુષ્ટિ કરી શકાતી નથી.
શું પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ પણ છાતીની જમણી બાજુ દુખાવાનું કારણ બની શકે છે?
આ પ્રમાણમાં ઓછું જોવા મળતું, પરંતુ ગંભીર કારણોમાંનું એક છે. પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમ ત્યારે થાય છે, જ્યારે લોહીનો ગઠ્ઠો ફેફસાંની કોઈ રક્તવાહિનીને અવરોધે છે. આ ગઠ્ઠો ઘણીવાર શરીરના અન્ય ભાગમાંથી, ખાસ કરીને પગની ઊંડી નસોમાંથી આવી શકે છે.
ક્લીવલેન્ડ ક્લિનિક અનુસાર, પલ્મોનરી એમ્બોલિઝમમાં અચાનક શ્વાસ ચઢવો, શ્વાસ લેતી વખતે વધતો છાતીનો દુખાવો, હૃદયના ધબકારા ઝડપી થવા અને ક્યારેક લોહીવાળી ખાંસી અથવા ચક્કર આવવાં જેવાં લક્ષણો થઈ શકે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં બ્લડ પ્રેશર ઘટી શકે છે અથવા વ્યક્તિ બેભાન પણ થઈ શકે છે.
શ્વાસ લેતી વખતે છાતીની જમણી બાજુ દુખાવા પાછળ સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ, પ્લ્યુરાઇટિસ, ન્યુમોનિયા, પ્લ્યુરલ ઇફ્યુઝન, શ્વસનમાર્ગનું ઇન્ફેક્શન, એસિડ રિફ્લક્સ અને અન્ય અનેક કારણો હોઈ શકે છે. દુખાવો જમણી બાજુ હોવો એ પોતે કોઈ બીમારીની ઓળખ નથી. જો ઊંડો શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો સતત વધતો હોય અથવા તેની સાથે ખાંસી, તાવ, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, હૃદયના ધબકારા ઝડપી થવા કે લોહીવાળી ખાંસી હોય, તો ડૉક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. અચાનક તીવ્ર દુખાવો અને શ્વાસ ચઢવાની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક ઇમરજન્સી સારવાર લેવી જરૂરી છે.
