WiFi WPS Security Risk: મોટાભાગના લોકો વિચારે છે કે વાઈ-ફાઈને સુરક્ષિત રાખવા માટે માત્ર એક મજબૂત પાસવર્ડ પૂરતો છે. પાસવર્ડ તો જરૂરી છે જ, પરંતુ તે તમને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખતો નથી. તમારા રાઉટરમાં ઘણી બીજી સેટિંગ્સ પણ હોય છે જે સુરક્ષાને પ્રભાવિત કરે છે. આમાંની એક ‘વાઈ-ફાઈ પ્રોટેક્ટેડ સેટઅપ’ એટલે કે WPS છે. આ સુવિધા ઘણા રાઉટરમાં પહેલેથી જ ચાલુ હોય છે અને તમારા મજબૂત પાસવર્ડને પણ નકામો બનાવી શકે છે. જો કોઈ હુમલાખોર આનો ફાયદો ઉઠાવે તો તે આસાનીથી તમારા નેટવર્કમાં ઘૂસી શકે છે. તેથી એ જાણવું ખૂબ જરૂરી છે કે WPS શું છે અને કેમ તેને બંધ કરવું જોઈએ?
WPS શું છે અને કેવી રીતે કામ કરે છે?
WPS એક એવી સુવિધા છે જે નવા ડિવાઈસને વાઈ-ફાઈ સાથે જોડવાનું સરળ બનાવે છે. સામાન્ય રીતે પાસવર્ડ ટાઈપ કરવો મુશ્કેલ હોય છે, ખાસ કરીને પ્રિન્ટર, સ્માર્ટ ટીવી કે સેન્સર જેવા ડિવાઈસમાં. WPS થી તમે રાઉટર પર એક બટન દબાવો છો અને થોડી સેકન્ડમાં ડિવાઈસ કનેક્ટ થઈ જાય છે. વળી, એક ૮ અંકનો પિન (PIN) નાખીને પણ જોડી શકાય છે. આ રીત ખૂબ અનુકૂળ લાગે છે કારણ કે લાંબો પાસવર્ડ વારંવાર ટાઈપ કરવો પડતો નથી. પરંતુ આ સુવિધા, સુરક્ષા સાથે સમજૂતી કરી શકે છે. થોડા વર્ષો પહેલા સુધી આ રીત સારી હતી, પરંતુ હવે ખતરો બની રહી છે.
WPS ની મોટી સમસ્યા શું છે?
WPS ની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે તે પાસવર્ડની જરૂરિયાતને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરી દે છે. પિન વાળી રીત તો સૌથી નબળી છે. ૮ અંકનો પિન બે ભાગમાં ચેક થાય છે, તેથી હુમલાખોર તેને જલ્દી તોડી શકે છે. એકવાર પિન તૂટી જાય પછી હુમલાખોરને તમારો આખો વાઈ-ફાઈ પાસવર્ડ મળી જાય છે, પછી ભલે તે ગમે તેટલો મજબૂત હોય. ઘણા રાઉટર ખોટા પ્રયત્નો પર લોક થતા નથી, તેથી હુમલો સરળ બની જાય છે. બટન વાળી રીત થોડી સારી છે, પરંતુ જો કોઈ રાઉટરની નજીક પહોંચી જાય તો તે પણ કનેક્ટ થઈ શકે છે. ૨૦૨૫ માં પણ ઘણા રાઉટરમાં ટેકનિકલ સમસ્યાઓ બનેલી છે, જેમ કે ‘પિક્સી ડસ્ટ અટેક’, જે પિનને સેકન્ડોમાં તોડી નાખે છે.
મજબૂત પાસવર્ડ પણ WPS થી બચાવતો નથી
લોકો વિચારે છે કે જો પાસવર્ડ લાંબો અને જટિલ છે, તો નેટવર્ક સુરક્ષિત છે. પરંતુ WPS ચાલુ હોવા પર એવું થતું નથી. આ સુવિધા પાસવર્ડની સુરક્ષાની બહાર કામ કરે છે. હુમલાખોર પાસવર્ડ પર હુમલો નથી કરતો, પરંતુ WPS નો ફાયદો ઉઠાવે છે. અહીં સુધી કે સૌથી નવી સુરક્ષા જેમ કે WPA3 પણ આને રોકી શકતી નથી. WPS એક જૂની સુવિધા છે જે રાઉટરને ભરોસો અપાવે છે કે કનેક્શન સાચું છે. તેથી પાસવર્ડ ગમે તેટલો સારો હોય, WPS તેને નકામો કરી દે છે. ઘણા એક્સપર્ટ્સ કહે છે કે WPS ને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવું જ સૌથી શ્રેષ્ઠ રીત છે. આજના સમયમાં ડિવાઈસ જોડવાની બીજી સુરક્ષિત રીતો ઉપલબ્ધ છે.
નવા રાઉટરોમાં શું ફેરફાર થયા છે?
રાઉટર બનાવતી ઘણી કંપનીઓ હવે WPS ની સમસ્યાને સમજી રહી છે. ઘણા નવા રાઉટરમાં WPS પહેલેથી જ બંધ હોય છે અથવા બટન જ હોતું નથી. પિન વાળી રીત તો ઘણી જગ્યાએથી હટાવી દેવામાં આવી છે. ૨૦૨૫ માં આવેલા કેટલાક રાઉટરમાં આ સુવિધા બિલકુલ દેખાતી નથી. કંપનીઓ આને છુપાવી રહી છે અથવા સંપૂર્ણપણે હટાવી રહી છે. પરંતુ જૂના અથવા સસ્તા રાઉટરમાં હજુ પણ આ ચાલુ મળી શકે છે. તેથી નવું રાઉટર ખરીદતી વખતે ચેક કરો કે WPS બંધ કરવાનો ઓપ્શન હોય. જો જરૂર ન હોય તો તેને ક્યારેય ચાલુ ન કરો.
