Nepal FATF Grey List: ફાઇનાન્સિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ (FATF) એ નેપાળને ગ્રે લિસ્ટમાં રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. એફએટીએફ (FATF) સમગ્ર વિશ્વમાં મની લોન્ડરિંગને રોકવા પર કામ કરે છે અને આતંકવાદી સંગઠનોને થતા ફંડિંગ પર નજર રાખે છે. એફએટીએફની પ્રાદેશિક શાખા એશિયા/પેસિફિક ગ્રુપ (APG) એ વારંવાર ચેતવણી આપી હતી પરંતુ નેપાળ અપેક્ષા મુજબ કામ કરી શક્યું નથી. તેના કારણે નેપાળ ગ્રે લિસ્ટમાં યથાવત રહેશે.
એફએટીએફ દ્વારા તાજેતરનો સમીક્ષા અહેવાલ જાહેર
એફએટીએફએ શુક્રવારે પોતાનો તાજેતરનો સમીક્ષા અહેવાલ અને ભલામણો જાહેર કરી, જેમાં નેપાળને વધેલી દેખરેખ હેઠળના અધિકારક્ષેત્રમાં જ રાખવામાં આવ્યું છે. આ શ્રેણીને સામાન્ય રીતે ગ્રે લિસ્ટ કહેવામાં આવે છે. આ જ વર્ષે મે મહિનામાં એપીજી (APG) ના બે સભ્યોના પ્રતિનિધિમંડળે કાઠમંડુની મુલાકાત લીધી હતી. આ દરમિયાન નેપાળના નાણા મંત્રી સ્વર્ણિમ વાગલે, નેપાળ રાષ્ટ્ર બેંકના ગવર્નર વિશ્વ નાથ પૌડેલ, નાણા મંત્રાલય અને સેન્ટ્રલ બેંકના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી.
સુધારા કરવામાં નિષ્ફળતા અને બ્લેક લિસ્ટ થવાનો ખતરો
ટીમે જણાવ્યું હતું કે ગ્રે લિસ્ટમાં મૂકવામાં આવ્યા પછી પણ દેશ નાણાકીય ગુનાઓને રોકવા માટે પૂરતા સુધારા કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો છે. કાઠમંડુ પોસ્ટના અહેવાલ અનુસાર, એફએટીએફએ ચેતવણી આપી હતી કે જો ખામીઓને દૂર કરવામાં નહીં આવે તો નેપાળના બ્લેકલિસ્ટ થવાનો ખતરો ઊભો થઈ શકે છે. એપીજીના પ્રતિનિધિમંડળે કેટલીક ખામીઓ તરફ ઈશારો કર્યો હતો.
૧૫ માંથી માત્ર ૯ એક્શન પ્લાન પર જ થયું કામ
મે મહિનાની મુલાકાત વખતે એપીજીએ નેપાળના નાણા, વિદેશ અને કાયદા મંત્રાલયના લોકો સાથે બેઠકો કરી હતી. આમાં એપીજીએ કહ્યું કે નેપાળે એફએટીએફના એક્શન પ્લાનમાં જણાવવામાં આવેલા 15 માંથી માત્ર 9 બાબતોમાં જ સાર્થક પ્રગતિ કરી છે. બાકીની 6 બાબતોમાં માત્ર આંશિક રીતે કામ કર્યું. આ મૂલ્યાંકન જાન્યુઆરી 2026 ની સમીક્ષા પર આધારિત હતું.
વ્યૂહાત્મક ખામીઓ દૂર કરવા અને એક્શન પ્લાન લાગુ કરવાની સલાહ
ટાસ્ક ફોર્સે શુક્રવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, નેપાળે પોતાની વ્યૂહાત્મક ખામીઓને દૂર કરવા માટે પોતાના એફએટીએફ એક્શન પ્લાનને લાગુ કરવા પર કામ ચાલુ રાખવું જોઈએ. એફએટીએફએ સલાહ આપી કે નેપાળ મની લોન્ડરિંગની તપાસ કરવા માટે સક્ષમ સત્તાધિકારીઓની ક્ષમતા અને તાલમેલને વધારે અને નાણાકીય સમાવેશીકરણમાં અવરોધ ઊભા કર્યા વિના, મોટા પાયે ગેરકાયદેસર નાણાં કે વેલ્યુ ટ્રાન્સફર કરનારાઓની ઓળખ કરે અને તેમની સામે કાર્યવાહી કરે.
