Dark Patterns E-Commerce Companies: જો તમે ઓનલાઈન શોપિંગ કરો છો તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે રોજિંદા ખરીદીથી લઈને હવાઈ મુસાફરી સુધી ઓનલાઈન શોપિંગ કરતા ગ્રાહકોને છેતરવાના કૃત્યોને રોકવા માટે વધુ એક પગલું ભર્યું છે. મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સને ડાર્ક પેટર્ન જેવી અન્યાયી પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવા કહ્યું છે.
ડાર્ક પેટર્નનો અર્થ એ છે કે વેબસાઇટ પર ઉપયોગમાં લેવાતી પદ્ધતિઓ જે ગ્રાહકોને છેતરે છે અને તેમને ખરીદી કરવા અથવા સાઇન અપ કરવા દબાણ કરે છે. આ પદ્ધતિઓ ગ્રાહકોને એવી વસ્તુઓ કરવા માટે ફસાવે છે જે તેઓ કરવા માંગતા નથી. CCPA એ તેમને 3 મહિનાની અંદર ડાર્ક પેટર્નનું ઓડિટ કરવા અને સ્વ-ઘોષણા કરવા કહ્યું છે કે તેમની પાસે લોકોને છેતરવા માટે આવી કોઈ વસ્તુ નથી.
માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવા સૂચનાઓ
ગ્રાહક બાબતોના સચિવ નિધિ ખરેના નેતૃત્વમાં CCPA એ આ પ્લેટફોર્મ્સને ડાર્ક પેટર્ન સામે 2023 ની માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવા કહ્યું છે. મંત્રાલયે આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે એક સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ પણ બનાવ્યું છે, જેમાં ઉદ્યોગના લોકો પણ શામેલ છે.
૨૮ મેના રોજ ગ્રાહક બાબતોના મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ ૫૦ થી વધુ ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ સાથે બેઠક કરી હતી અને તેમને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે તેઓએ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવું જોઈએ અથવા સરકારી કાર્યવાહી માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. એમેઝોન, એપલ, ઝેપ્ટો, બુકિંગ.કોમ, ઓલા ઇલેક્ટ્રિક, ટાટા ડિજિટલ, ઈન્ડિગો એરલાઈન્સ, નેટમેડ્સ, રિલાયન્સ રિટેલ, રેપિડો, સ્વિગી, ઉબેર, થોમસ કૂક, ગુગલ, ફ્લિપકાર્ટ, પેટીએમ, મેટા, માસ્ટરકાર્ડ, સ્નેપડીલ, ઓએનડીસી, બ્લિંકિટ અને ઝોમેટો જેવી કંપનીઓના અધિકારીઓએ તે બેઠકમાં હાજરી આપી હતી.
૧૩ પ્રકારના ડાર્ક પેટર્નની ઓળખ
સીસીપીએએ તેની માર્ગદર્શિકામાં ૧૩ પ્રકારના ડાર્ક પેટર્ન ઓળખ્યા હતા. આમાં બાસ્કેટ સ્નીકિંગ, કન્ફર્મ શેમિંગ, ફોર્સ્ડ એક્શન, સબસ્ક્રિપ્શન ટ્રેપ, ઇન્ટરફેસ હસ્તક્ષેપ, બાઈટ એન્ડ સ્વિચ, ડ્રિપ પ્રાઇસિંગ અને ટ્રિક વર્ડિંગ જેવી ક્રિયાઓ શામેલ હતી.
છતાં, ઘણી કંપનીઓ ગ્રાહક સામે ખોટી જરૂરિયાતનું વાતાવરણ બનાવવા માટે પુષ્ટિ શરમજનક જેવી યુક્તિઓ અપનાવી રહી છે, તેના ઓનલાઈન શોપિંગ કાર્ટમાં વધારાની વસ્તુઓ ઉમેરી રહી છે અથવા દાન માટે વિનંતી કરી રહી છે અને કોઈ ઉત્પાદન અથવા સેવા ખરીદવા માટે દબાણ કરી રહી છે, જેના કારણે લોકો એવી વસ્તુઓ અથવા સેવાઓ ખરીદે છે જેની તેમને ખરેખર જરૂર નથી. મંત્રાલયે આ સંદર્ભમાં 11 નોટિસ જારી કરી છે.
ગ્રાહક બાબતોના વિભાગે સંબંધિત મંત્રાલયો, નિયમનકારો, સ્વૈચ્છિક ગ્રાહક સંગઠનો અને રાષ્ટ્રીય કાયદા યુનિવર્સિટીઓના લોકોનો સમાવેશ કરીને એક સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ પણ બનાવ્યું છે. આ જૂથ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર ડાર્ક પેટર્ન નિયમોના ઉલ્લંઘન પર નજર રાખશે અને વિભાગને જાણ કરશે.
