Heart Attack Symptoms: તહેવારોની મોસમ આવતાં જ આપણાં ઘરોમાં ખુશીઓની સાથે વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓ બનવા લાગે છે. ક્યાંક ગરમાગરમ પૂરીઓ અને તળેલા નમકીન તળાઈ રહ્યાં હોય છે, તો ક્યાંક સૂકામેવાથી ભરેલી મીઠાઈઓ સજાવવામાં આવતી હોય છે. તહેવારોમાં પરિવારજનો સાથે બેસીને ભરપેટ ભોજન કરવું કોને ન ગમે. પરંતુ ઘણી વાર ખુશીના ઉત્સાહમાં આપણે જરૂર કરતાં ઘણું વધારે ખાઈ લઈએ છીએ.
તમે ઘણી વાર સાંભળ્યું હશે કે તહેવારોના દિવસોમાં અચાનક કોઈની તબિયત બગડી ગઈ અથવા રાત્રે ભારે ભોજન કર્યા પછી છાતીમાં દુખાવો શરૂ થયો. ત્યારે લોકો કહે છે કે અરે, વધારે ખાઈ લીધું હતું, એટલે ગેસ થઈ ગયો હશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે પેટમાં થતો આ ગેસ અથવા ભારેપણું ક્યારેક હાર્ટ એટેકનું પણ કારણ બની શકે છે? ચાલો સમજીએ કે વધુ પડતું ભોજન કર્યા પછી આપણા શરીરની અંદર શું-શું બદલાય છે અને શું ખરેખર તહેવારોમાં લેવાતું ભારે ભોજન હૃદયની કટોકટીનું કારણ બની શકે છે.
ભારે ભોજન કર્યા પછી શરીરમાં શું થાય છે?
જ્યારે આપણે એકસાથે ઘણો તળેલો, શેકેલો અથવા મીઠો ખોરાક ખાઈ લઈએ છીએ, ત્યારે આપણા પેટને તેને પચાવવા માટે ઘણી મહેનત કરવી પડે છે. ખોરાક પચાવવા માટે આંતરડાંને વધુ લોહીની જરૂર પડે છે.
આવી સ્થિતિમાં શરીરનું ઘણું લોહી પેટ તરફ વહેવા લાગે છે. તેના કારણે આખા શરીરને લોહી મળતું રહે તે માટે હૃદયે વધુ ઝડપથી અને વધુ જોરથી લોહી પમ્પ કરવું પડે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હોય, તો તેનું હૃદય આ કામ સરળતાથી સંભાળી લે છે. પરંતુ જે લોકોની હૃદયની ધમનીઓ પહેલેથી જ થોડી સાંકડી હોય અથવા બંધ થતી હોય, તેમના હૃદય સુધી જરૂરિયાત મુજબ પૂરતું લોહી પહોંચી શકતું નથી. આવી સ્થિતિમાં ભારે ભોજનની સાથે દારૂ, સિગારેટ, શરીરમાં પાણીની અછત અથવા ખૂબ વધારે થાક જોડાય, તો હૃદય પર દબાણ વધુ વધી જાય છે.
તહેવારોની એવી ખાસ આદતો, જે જોખમ વધારે છે
– જરૂર કરતાં વધુ મીઠું: તહેવારોમાં બનતી નમકીન અને તળેલી વાનગીઓમાં મીઠાનું પ્રમાણ ઘણું વધારે હોય છે. જે લોકોને હાઈ બીપી અથવા હૃદયની જૂની બીમારી હોય, તેમના શરીરમાં વધુ મીઠું જવાથી પાણી જમા થવા લાગે છે અને બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જાય છે.
– દારૂ પીવો અને મોડી રાત સુધી જાગવું: તહેવારોમાં મોડી રાત સુધી જાગવું અને વધુ દારૂ પીવો હૃદયના ધબકારાને અનિયમિત બનાવી શકે છે.
– આખો દિવસ ઉપવાસ અને રાત્રે ભારે ભોજન: ઘણા લોકો આખો દિવસ કંઈ ખાતા નથી અને રાત થતાં જ એકસાથે ઘણું ભારે ભોજન કરી લે છે. તેનાથી પેટ અને હૃદય બંને પર અચાનક ખૂબ મોટો ભાર પડે છે.
ગેસનો દુખાવો કે હાર્ટ એટેક?
સૌથી મોટું જોખમ ત્યારે ઊભું થાય છે, જ્યારે લોકો હાર્ટ એટેકનાં શરૂઆતનાં લક્ષણોને પેટનો ગેસ, એસિડિટી અથવા અપચો સમજીને અવગણે છે. ભારે ભોજન કર્યા પછી પેટ ફૂલવું, ખાટી ઓડકાર આવવી અથવા છાતીના ઉપરના ભાગમાં ભારેપણું અનુભવવું સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ આ જ લક્ષણો હાર્ટ એટેકનાં પણ હોઈ શકે છે.
- છાતીમાં તીવ્ર દબાણ, જકડાણ અથવા ભારેપણું અનુભવવું.
- છાતીમાંથી શરૂ થતો દુખાવો ડાબા હાથ, ખભા, ગરદન, જડબા અથવા પીઠ સુધી ફેલાવો.
- કોઈ મહેનત કર્યા વિના અચાનક ખૂબ પરસેવો થવો અથવા ઠંડા પરસેવાથી શરીર ભીંજાઈ જવું.
- ખૂબ ગભરામણ થવી, ચક્કર આવવાં અથવા શ્વાસ ચઢવો.
- ધ્યાનમાં રાખો કે વૃદ્ધો, મહિલાઓ અને ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં હાર્ટ એટેકનાં લક્ષણો ઘણાં અલગ અને હળવાં પણ હોઈ શકે છે. તેમને કદાચ તીવ્ર દુખાવો ન થાય, પરંતુ ખૂબ વધારે નબળાઈ અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે.
લક્ષણો દેખાય ત્યારે તરત શું કરવું?
જો કોઈ વ્યક્તિને ભારે ભોજન કર્યા પછી આવાં લક્ષણો અનુભવાય, તો ગેસની ગોળી અથવા ચૂર્ણની અસર થાય તેની રાહ ન જુઓ. ઘણા લોકો વિચારે છે કે થોડું ચાલવાથી બધું ઠીક થઈ જશે, પરંતુ આવી સ્થિતિમાં ચાલવું અથવા જાતે વાહન ચલાવીને હૉસ્પિટલ જવું જોખમી બની શકે છે.
દર્દીને તરત આરામથી બેસાડો અને ડૉક્ટરને ફોન કરો. ECG અને લોહીની યોગ્ય તપાસથી તરત જાણી શકાય છે કે સમસ્યા ગેસની છે કે હૃદયની. સમયસર સારવાર મળવી જ જીવન બચાવી શકે છે.
