Burevestnik Missile Russia: રશિયાની રહસ્યમય સ્કાયફોલ પરમાણુ મિસાઇલે અમેરિકા સહિત સમગ્ર યુરોપની ઊંઘ ઉડાવી રાખી છે. તેને 9એમ179 બ્યુરેવેસ્તનિકના નામથી પણ જાણવામાં આવે છે. આ મિસાઇલ પોતાની પાછળ રેડિયોએક્ટિવ (કિરણોત્સર્ગી) પદાર્થ છોડે છે, જેનાથી આ હથિયાર પહેલાની તુલનામાં ક્યાંય વધુ ખતરનાક થઈ જાય છે. મોટી વાત એ છે કે આ મિસાઇલ પરમાણુ હુમલો કરવામાં સક્ષમ છે. સપાટીની ખૂબ નજીક ઉડાન ભરવાના કારણે 9એમ179 બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલને રડાર દ્વારા ડિટેક્ટ (શોધવું) કરવું પણ ખૂબ મુશ્કેલ છે. રશિયાનો દાવો છે કે આની મારક ક્ષમતા અસીમિત છે, પરંતુ નિષ્ણાતોનો દાવો છે કે આ મિસાઇલ મહત્તમ 14000 કિલોમીટર સુધી માર કરી શકે છે.
રશિયાના છ વૂહરચનાત્મક હથિયારોમાંથી એક
સ્કાયફોલ અથવા બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલ રશિયાના તે છ નવા વૂહરચનાત્મક હથિયારોમાંથી એક છે, જેનો ઉલ્લેખ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને 1 માર્ચ 2018 ના રોજ કર્યો હતો. પુતિને આ મિસાઇલના કેટલાય પ્રસંગોએ વખાણ કર્યા છે અને તેમનો દાવો છે કે દુનિયામાં કોઈ બીજું હથિયાર આની બરાબરી કરી શકતું નથી. તેમનું એવું પણ કહેવું છે કે દુનિયાની કોઈ પણ બીજી મિસાઇલ આની બરાબરી કરી શકતી નથી. તેમણે આને રશિયન શસ્ત્રાગારનું સૌથી અદ્યતન અને ખતરનાક હથિયાર ગણાવ્યું છે, જેનો કોઈ તોડ નથી.
બ્યુરેવેસ્તનિકની રેન્જ (અંતર ક્ષમતા) અને સ્પીડ (ઝડપ) કેટલી?
અમેરિકા સહિત પશ્ચિમી દેશોને આશંકા છે કે બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલના તમામ ટેસ્ટ (પરીક્ષણો) સફળ થયા નથી. ન્યુક્લિયર થ્રેટ ઇનિશિયેટિવના અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ મિસાઇલના 2016 થી અત્યાર સુધી 13 જ્ઞાત પરીક્ષણો રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી માત્ર બે આંશિક રીતે સફળ રહ્યા છે. જોકે, રશિયન જનરલ સ્ટાફના વડા વાલેરી ગેરાસિમોવનો દાવો છે કે 21 ઓક્ટોબર 2025 ના રોજ બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલે 15 કલાકની ઉડાનમાં 14,000 કિલોમીટરનું અંતર કાપ્યું હતું. આ દરમિયાન મિસાઇલની સરેરાશ સ્પીડ ધ્વનિની ગતિના 75% હતી.
બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલને લઈને અમેરિકાનો શું દાવો?
મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (એમઆઇટી) ના બે વૈજ્ઞાનિકોએ રશિયન બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલ પર ઊંડાણપૂર્વક સંશોધન કર્યા છે. તેમનો દાવો છે કે આ મિસાઇલ પોતાની ઉડાન દરમિયાન રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થ છોડે છે. એમઆઇટીના એરોસ્પેસ અને પરમાણુ વિજ્ઞાન તેમજ એન્જિનિયરિંગના પ્રોફેસર જેક હેક્લા અને આર સ્કોટ કેમ્પે પોતાના અહેવાલમાં અનુમાન લગાવ્યું છે કે બ્યુરેવેસ્તનિક મિસાઇલની કુલ લંબાઈ લગભગ 31 ફીટ (9.5 મીટર) છે, અને તેના પાંખોનો ફેલાવો લગભગ 18 ફીટ (5.6 મીટર) છે. આ સંભવતઃ મેક 0.75 ની ગતિથી ઉડે છે. તેમનું એવું પણ કહેવું છે કે આ મિસાઇલ ડાયરેક્ટ સાઇકલ એર બ્રીધિંગ ન્યુક્લિયર પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ (પરમાણુ પ્રણોદન પ્રણાલી) નો ઉપયોગ કરે છે, જે સંભવતઃ ટર્બોજેટ એન્જિનથી સંચાલિત થાય છે.
